De duistere kant van organisaties

Als het zelfde probleem steeds maar terug komt.....

Artikel gepubliceerd op 16 maart, 2010 in de rubriek Verandermanagement
Kennisbank onderwerpen: Verwaarlozing en organisatierot, Verandermanagement

Teams die vastgelopen zijn, vetes tussen afdelingen die voortwoekeren, leidinggevenden die blijven klagen over passieve medewerkers: Niemand wil het en toch gebeurt het. Het betreft situaties met zichzelf in stand houdende ‘loops’, waarbij oorzaak en gevolg niet meer te onderscheiden zijn. Deze taaie  vraagstukken kennen een eigen dynamiek.

Welke factoren maken dat verkeerd gedrag ‘vanzelf’ steeds terug komt? En wat doe je eraan?

• Casus deel 1. Stagnerende teamontwikkeling
• Casus deel 2. De processen drukken het team weg
• Onveranderbaarheid en ‘vanzelfgedrag’
• Omgaan met ‘vanzelfgedrag’: voorbeelden
• Wie verandering wil, moet omgaan met onveranderbaarheid

Casus, deel 1. Beschrijving: stagnerende teamontwikkeling

De ontwikkeling van het MT van een middelgrote gemeente als team stagneerde. Het had al een heel ontwikkeltraject achter de rug. Men moest van ver komen. Na enkele jaren waarin steeds van leiding en ideeën gewisseld werd, waren de sectordirecteuren uit elkaar gespeeld geraakt. Dat was nu anders: men was weer on speaking terms en vond elkaar weer als dat nodig was.

Men had ook de ambitie samen van de gemeentelijke organisatie iets te maken. De gezamenlijk ontwikkelde en uitgevoerde reorganisatie zag men slechts als het begin van verdere verbetering in het functioneren naar de burger, het bestuur en onderling. Echter: als iemand daarover een idee opperde, bleef die steeds alleen staan. Terwijl het wel om zaken ging waar eerder met veel energie en betrokkenheid afspraken over waren gemaakt.

Casus, deel 2. Analyse: de processen drukken het team weg

In de interactie ontstaan de (organiseer)processen en daarmee betekenis (Weick, 1969). Daarom moeten we heel goed kijken naar wat er precies gebeurt als iets stagneert (Vermaak, 2009). En vervolgens onderzoeken waarom het zo gebeurt.  Waarom is het in de gegeven context logisch dat het zo gebeurt? Welke factoren zorgen daar voor? Als we die logica begrijpen, begrijpen we de systeemdynamiek: hoe het systeem werkt en wat maakt dat het zo werkt.

Goed kijken naar hoe processen verlopen leerde in dit geval dat de sectordirecteuren een wezenlijke rol in hun kolom vervullen, zowel naar hun medewerkers als naar het bestuur. Als ze daarvoor andere MT-leden nodig hebben, vinden ze elkaar.

Algemene organisatievraagstukken waren alleen van de gemeentesecretaris en - omdat die ze bij het MT legde - in de praktijk van niemand. De vraag was of er wel iemand was die er last&hellip