”Ik krijg nooit hoofdpijn, ik deel het uit!”

”Ik wordt betaald voor ”getting the job done”, niet voor lief en aardig zijn voor mijn mensen”, aldus Robert Woudenberg, directeur van een groot electrotechnisch bedrijf. ”De aandeelhouders krijgen niets voor mijn goede gedrag, wel voor mijn resultaten. En als mijn medewerkers het niet bevalt, zoeken ze maar ander werk”.

Een opvatting uit de 19de eeuw? Welnee. Woudenberg is apentrots op zijn bedrijf. De resultaten zijn er ook naar. Was het drie jaar geleden nog een kwakkelend bedrijf, onder zijn leiderschap groeide het in no time uit tot een multinational. ”A great place to work? Vast niet, maar de aandeelhouders zijn tevreden, we draaien een goede omzet, maken recordwinsten en daar draait het om”.

Zo te horen heeft Robert Hooijberg van het International Institute for Management Development (IMD) in Zwitserland gelijk: Een goede leider moet beschikken over een paar stevige karaktereigenschappen. Integriteit hoort daar niet bij. IMD onderzocht bij 175 managers van staatsbedrijven in de Verenigde Staten wat de invloed is van integriteit op effectief leiderschap. Innovatief en doelgericht gedrag zijn goede leiderschapskwaliteiten. Integriteit en flexibiliteit hebben hooguit een positieve waarde voor henzelf, hun medemanagers en ondergeschikten.

Apenkolonie

Draait het dan toch alleen om geld en macht? Wat verschillen mensen dan nog van een apenkolonie? Een zilverrug wordt alleen als leider geaccepteerd als met veel machtsvertoon zijn groep kan beschermen. Maar, o wee, als het ook maar iets minder met hem gaat. Met argusogen wordt zijn gedrag bekeken door de lager in rang zijnde mannen. Zodra hij ook maar een teken van zwakte gaat vertonen wordt er een greep naar de macht gedaan. Wat in mijn ogen de echte leider van de overige leiders onderscheidt is charisma en het vermogen om mensen zo te motiveren dat ze voor je door het vuur gaan. Wat maakte Martin Luther King en Hitler tot zulke charismatische leiders dat mensen hen blindelings volgden? Echt leiderschap vereist meer kwaliteiten. Dan heb je interesse in mensen nodig, het vermogen om in te schatten hoe ze te motiveren zijn. De echte leiders, openbaren zich op zeer jonge leeftijd al: de kinderen die steeds ”the leader of the gang” zijn, de aanvoerder van het hockeyteam, de hoofdredacteur van het schoolkrantje, die initiatief ontwikkelen om buiten de gangbare grenzen te kijken.

Integriteit en leiderschap

Als integriteit en leiderschap niets met elkaar te maken hebben, wat zoeken al die managers dan bij Covey? Afgeladen zalen trekt hij, niet alleen in de USA, maar ook in Europa. Klaarblijkelijk biedt Covey hen handvatten, waar ze naar zoeken. Handvatten om een brug te slaan tussen henzelf, hun eigenschappen en de normen en waarden van hun werk. Handvatten om dicht bij henzelf te blijven en zo kracht te ontwikkelen om hun doel te bereiken. Als mensen immers bij henzelf blijven zijn ze in hun communicatie congruent en komt hun boodschap met meer power over. Omdat ze congruent hun visie vertolken, kunnen ze mensen mobiliseren en zo hun doel verwezenlijken. Natuurlijk praat je hier niet over integriteit, maar over authenticiteit. Integriteit heeft te maken met normen en waarden en wat dat betreft, denk ik, zoekt ieder bedrijf zijn eigen leider.
De Raad van Commissarissen hoort een leider te zoeken die niet alleen hen financieel in goede vaarwateren stuurt, doch ook de normen en waarden vertegenwoordigt van het bedrijf en een voorbeeldfunctie hierin vervult.

De schaduwzijde van leiderschap

Manfred Kets de Vries, de autoriteit op het gebied van leiderschap, in een interview met Academy (voorjaar 2005): ”Gebrek aan realiteit testen, dat is de grote valkuil. Op het moment dat je een leiderschapspositie hebt, ben je omringt door mensen die zeggen wat je wilt horen. Voor je het weet, leef je in je eigen wereld, is er geen realiteit meer. Je hebt dus een hofnar nodig.” Of je nu wil of niet, als CEO ben je op den duur alleen door toneelspelende ja-knikkers omgeven, ieder met een eigen agenda. Als ze nu maar veelvuldig zeggen dat je goed bent en geweldig en de beste, ga je het op den duur ook nog geloven. En wie houdt je nu een spiegel voor? Het thuisfront? Ja, zolang de CEO er naar luistert. De kans is groot dat hij – God op het werk – deze inbreuk op zijn grootheid als een onaangename koude douche ervaart en er na niet al te lange tijd er vandoor vlucht. Het is niet vreemd dat niet alleen een op de drie directeuren niet zeker is dat ze het eind van het jaar halen. Ook een op de drie huwelijken strandt.

Het is niet voor niets dat veel topmanagers hun spiegel zoeken bij executive coaches. De manier voor hen om sane te blijven in insane places.

Phia Smit-Vermeij is drijvende kracht achter Top Tools Executive Coaching. www,toptools.nl

Deze column werd ingezonden door Phia Smit-Vermeij. Heeft u ook iets wat u bezig houdt? Plaats uw eigen column ›

Gerelateerde items