Wall Street schrapt zeventigduizend banen. Robeco zet 10% van de medewerkers op straat. Bij ING gaan 2.500 bananen verloren.

En dit is maar het topje van de ijsberg. “Voodoo finance” is aan het instorten. Niemand zit meer te wachten op indrukwekkende diensten en produkten. De bedenkers van de eindeloze reeks van slimme derivaten, winstverdubbelaars, complexe hypotheek constructies, garantie-beleggingen en ‘verzeker u rijk produkten’ kunnen naar huis. En niet alleen de bedenkers maar ook de adviseurs en financiele dienstverleners tesamen met het back-office personeel dat de ballentent aan de man moest brengen en administreren. En natuurlijk ook de marketeers en reclame mensen die de rommel oppoetsten en via de media met veel tam tam aan het uitventen waren.

Het is voorlopig afgelopen met deze toverkunsten. De gedachte dat een deel van de financiele dienstverlening geen waarde creërde maar waarde vernietigde is even wennen maar onomkoombaar. De toets op dit gehaspel wordt: Simpel, transparant, in weinig woorden uit te leggen. Door aanbieders wel te verstaan met een reputatie van degelijk en betrouwbaar.

Dat voodoo finance zolang heeft kunnen groeien en bloeien wekt bij velen grote verwondering. Maar is het in andere sectoren van de zakelijke dienstverlening zoveel anders. Produkten en diensten die de klant aangepraat worden maar die meer geld kosten dan ze ooit zullen opbrengen.  Ook daar is de groei en bloei van ”derivaten” te signaleren. Derivaten die de kenmerken vertonen van complex, indrukwekkend, mooi opgepoetst maar te ver verwijderd van een duidelijke meerwaarde.

De marketing begint van zijn voetstuk te komen. Althans er komen meer en meer marketeers die de omslag naar simpel, transparant en duidelijk zichtbare toegevoegde waarde huldigen. Maar wat te denken van de voortgaande stroom aan complexe ICT projecten die jaar in jaar uit tot miljoenen verliezen leiden.
Op het terrein van ‘Beter Managen en Organiseren’ zien we een wildgroei van indrukwekkende systemen, stappenplannen en modellen. Op de sites van het ManagementSite Netwerk zijn veel voorbeelden te vinden van veelbelovende ingrepen waarop terecht twijfel en kritiek worden geuit. De publicaties over het Nationaal Onderzoek Verandermanagement vermelden al jaren geleden: “Organisaties ontwikkelen een boel activiteiten die weinig van doen hebben met het primaire proces. Het zijn zaken die in de ‘middelen sfeer’ passen en niet rechtstreeks verbonden zijn met resultaten en klanten. Zaken die meer de functie van een rituele dans hebben dan dat we er een merkbaar positief effect mee bereiken. Mee stoppen dus! Houd de koppeling met resultaatverbetering in stand.” Voorbeelden: Kernwaarden, de lerende organisatie, cultuurverandering, Total Quality Programma’s en kennismanagement.

Het betreft indrukwekkende zaken maar de koppeling met resultaatverbetering is vaag. Dezelfde kritiek past bij diensten en produkten als: Balanced Score Cards, INK, BPR, Enneagram, kritieke succesfactoren en competentiemanagement. De “Projectgekte”, die in veel organisaties heerst, komt daar nog bij. Deze leidt tot de nodige analyses, rapportages en aanbevelingen. Ook indrukwekkend maar vaak met teleurstellende effecten. Het beeld van de rituele regendans om problemen te bezweren is zo gek nog niet.

Conclusie: Ook op ons gebied zijn er geen gemakkelijke winstverdubbelaars. Ook hier zullen vroeg of laat ‘tovertaal’ samen met ‘geleerd geleuter’ door het ijs zakken. Onze toets voor de toekomst moet zijn: Simpel, transparant en een duidelijk zichtbare toegevoegde waarde aan het primaire proces. Anders geformuleerd: Keep it Simple, Minder is meer en Doe wat werkt. Niemand is hier tegen, iedereen claimt dit; maar vervolgens laten we ons nog te vaak in de luren leggen!

Deze column werd ingezonden door Willem Mastenbroek. Heeft u ook iets wat u bezig houdt? Plaats uw eigen column ›