Managers kunnen niet meer vertrouwen op voorspellingen. Dit leidt tot schijnzekerheid. Als alternatief pleit Leo Kerklaan in een recente column voor scenariodenken en scenariobased planning. Scenario’s beogen geen betere voorspellingen, maar leiden wel tot collectieve voorstellingen van de toekomst. Bovendien heeft het gezamenlijk doorwerken van het scenarioproces een duidelijke meerwaarde. Het maakt organisatieleden creatiever, flexibeler en brengt leerprocessen op gang. In dit artikel benader ik het scenariodenken vanuit de regels van het improvisatietheater. Hieronder vindt u een aantal improvisatieprincipes met de nodige voorbeelden.

• Doorbreek routines
• “Ja en…” in plaats van “Ja, maar…”
• Zoek onzekerheden op
• Blijf in het ‘hier en nu’
• What if…

Doorbreek routines

Net als in het improvisatietheater dient u bij het ontwikkelen van scenario’s continu een nieuwe ‘bril’ op te zetten. Een aantal bestaande routines dient u wellicht bij de start te doorbreken:

• “Scenario’s ontwikkel ik met een zo klein mogelijke groep”: juist in scenario- en strategietrajecten draait het om verbinding. U dient uw eigen referentiekader los te laten en anderen te laten schitteren, net als in het theater. Hiermee ontstaan creatievere scenario’s en bouwt u voort op de input van anderen.
• “Scenario’s dienen onze beste toekomst te schetsen”: net als in het improvisatietheater is er geen sprake van goed of fout. Het draait in een scenariotraject niet om het creëren van de meest plausibele of voor de organisatie beste toekomst, maar om alternatieven perspectieven buiten de gebaande paden. Net als in het improvisatietheater geldt hier de stelregel: “Don’t put your reputation in it”.
• “Scenarioprocessen moet je goed plannen”: ruimte voor creativiteit en spontaniteit heeft juist niet teveel planning en sturing nodig. Neem voor het scenarioproces dan ook de tijd. Om deelnemers aan een scenariotraject met voldoende aandacht te laten participeren is toewijding en ruimte nodig.

Het helpt om uw huidige strategie- of scenarioproces onder de loep te nemen en afscheid te nemen van belemmerende routines. Wie nemen er bijvoorbeeld altijd deel aan deze sessies? Nodig eens een ander gezelschap uit, bijvoorbeeld uw secretaresse of een excentrieke medewerker. Als u gewend bent om uw strategie en scenario’s sterk analytisch te ontwikkelen, kies er dan eens voor om te beginnen met het schrijven van een verhaal. “Stelt u z&hellip