Reprorecht - heffing op kennisoverdracht

Delahaije — 25 juni, 2003

Vanmorgen kreeg ik de factuur van reprorecht. Nu heb ik een handelsnaam geregistreerd met daarin nauwelijks activiteiten. Wie schetst mijn verbazing dat ik aangeslagen wordt voor 14.076 kopieen per jaar waarvan 10,3 % repro-gerechtigd zou zijn. Dat kost dus € 59,81…..(geen BTW?????). En ik heb niet eens een kopieermachine.

Nederland verzuipt inderdaad in zijn eigen regels en parasitair gedrag van de overheid en door de overheid toegestane stichtingen. Deze dragen niet bij tot productiviteit maar verhogen alleen de ergernis van de ondernemer.

B.J.Bouwman — 26 juni, 2003

Hoe zo reprorecht, en hoezo kopieer gedrag..wij worden even aangeslagen voor 15.732 kopieen per jaar, omgerekend is dat per dag 43.1 kopieen per dag
Wij zijn een v.o.f. die alleen exporteert naar de USA en Canada en kopieeren nooit maar dan ook nooit enig nederlands artikel …, zou ons meer aan papier en inkt kosten dan het ooit op zou brengen.
Een kompleet van de pot gerukt project… hoe kunnen we het nederlandse mkb nog meer in een hoek drijven, of… hoe vlaggen we ook het mkb nederland uit…… de grote steun pilaar in ons economisch bestel. Ik vraag mij werkelijk af welke ambtenaar heeft getekend voor de opdracht gegeven aan Veldkamp/Nipo.
Ik nodig de betreffende ambtenaar en het buro uit om in ons bedrijf een daadwerkelijk onderzoek te doen.
En, laat alle auteurs zorgen dat ze , net als iedere andere ondernemer, hun eigen boontjes doppen. Dat moet het mkb ook .
In iedergeval, lees de achter kant de factuur goed door, en ook u kunt vast stellen dat u er weer (legaal ?) wordt ingeluisd.
Mijn opinie: betaal in 3 termijnen: nu niet , morgen niet , en nooit niet.

dirk waals — 27 juni, 2003

Ik heb altijd geleerd me eerst te informeren. Iedereen in Nederland heeft het recht het niet eens te zijn met de nieuwe wettelijke regeling die voortvloeit uit de auteurswet die al sinds 1912 van kracht is maar om met feitelijke onwaarheden te strooien helpt niemand en zeker het MKB niet. Lees de beschikbare informatie grondig en denk eens aan de intentie van de wet: het beschermen van de belangen (auteursrechten) van de makers / vastleggers van onze kenniseconomie. Iedereen eist toch dat de overheid zorg draagt voor de bescherming van ons kostbare (intelectuele) eigendommen. Maar als dat als gevolg heeft dat we daarvoor moeten betalen, zijn we tegen zo’n maatregel. Wat willen we nou eigenlijk? In ieder geval niet de indruk wekken dat het MKB niet in staat is op inhoudelijke, feitelijke gronden protest aan te tekenen.

ten Hove — 27 juni, 2003

De auteurs zal ik zeer zeker niet hun inkomsten misgunnen, laat daar geen twijfel over bestaan. De wijze waarop een en ander nu wordt doorgevoerd verdient echter alles behalve een schoonheidsprijs. Mijn bedrijfje wordt medegedeeld dat het verdacht wordt van het maken van 14.076 kopieen per jaar. De werkelijkheid is dat het met 10 stuks voor intern gebruik wel ophoudt. Over dat aantal ben ik best bereid een vergoeding te betalen, maar om dat aan te geven ben ik genoodzaakt om een formulier in te sturen waarvan de frankering door mijzelf dient te worden verzorgd.
De kosten voor correctie komen derhalve neer op het te betalen bedrag voor de komende 5 jaar.
Dat is natuurlijk een vrij gechargeerde voorstelling, maar wel een indicatie voor de mate waarin met de belangen van de betrokken bedrijven rekening wordt gehouden.
Hiermee zijn we er waarschijnlijk nog niet, aangezien St. Reprorecht kan verlangen dat bij een groot verschil tussen schatting en de opgave door het aangeslagen bedrijf door laatstgenoemde de juistheid wordt aangetoond. Er schijnt sprake te zijn van omgekeerde bewijslast.

http://www.reprorecht.nl , veel gestelde vragen, Q10
”
Als het opgegeven aantal sterk afwijkt van de opgaven van bedrijven in dezelfde branche en omvang van de organisatie, dan vraagt Stichting Reprorecht aannemelijk te maken waardoor die afwijking veroorzaakt is. Hoe Stichting Reprorecht precies haar controlerende taken moet uitvoeren zal in het uiterste geval door de rechter worden bepaald.
”
Niet betaling van de vastgestelde bedragen kan (zal) leiden tot invordering middels de gangbare procedures die uiteraard weer kosten met zich meebrengen die het oorspronkelijke bedrag vele malen overstijgen.
Het laat zich raden dat er een stortvloed van geschillen dreigt waarbij de totale kosten die gemaakt worden om tot een eerlijk bedrag te komen de oorspronkelijke verplichting in veel gevallen sterk overstijgen.
In de discussies wordt door St. Reprorecht geschermd met het woord ‘Rechtsongelijkheid’ ( volgens de stichting zou het bedrijfsleven al jarenlang in een gunstige positie verkeren t.o.v. overige instellingen die wel bedragen afstaan). Dit klinkt weliswaar zeer rechtschapen doch het komt mij voor dat hier sprake is van een vorm van handelen door de overheid en haar paladijnen die slechts leidt tot een onrechtsituatie. Het ene kwaad wordt dan voor een ander ingeruild.

ten Hove — 27 juni, 2003

De auteurs zal ik zeer zeker niet hun inkomsten misgunnen, laat daar geen twijfel over bestaan. De wijze waarop een en ander nu wordt doorgevoerd verdient echter alles behalve een schoonheidsprijs. Mijn bedrijfje wordt medegedeeld dat het verdacht wordt van het maken van 14.076 kopieen per jaar. De werkelijkheid is dat het met 10 stuks voor intern gebruik wel ophoudt. Over dat aantal ben ik best bereid een vergoeding te betalen, maar om dat aan te geven ben ik genoodzaakt om een formulier in te sturen waarvan de frankering door mijzelf dient te worden verzorgd.
De kosten voor correctie komen derhalve neer op het te betalen bedrag voor de komende 5 jaar.
Dat is natuurlijk een vrij gechargeerde voorstelling, maar wel een indicatie voor de mate waarin met de belangen van de betrokken bedrijven rekening wordt gehouden.
Hiermee zijn we er waarschijnlijk nog niet, aangezien St. Reprorecht kan verlangen dat bij een groot verschil tussen schatting en de opgave door het aangeslagen bedrijf door laatstgenoemde de juistheid wordt aangetoond. Er schijnt sprake te zijn van omgekeerde bewijslast.

http://www.reprorecht.nl , veel gestelde vragen, Q10
”
Als het opgegeven aantal sterk afwijkt van de opgaven van bedrijven in dezelfde branche en omvang van de organisatie, dan vraagt Stichting Reprorecht aannemelijk te maken waardoor die afwijking veroorzaakt is. Hoe Stichting Reprorecht precies haar controlerende taken moet uitvoeren zal in het uiterste geval door de rechter worden bepaald.
”
Niet betaling van de vastgestelde bedragen kan (zal) leiden tot invordering middels de gangbare procedures die uiteraard weer kosten met zich meebrengen die het oorspronkelijke bedrag vele malen overstijgen.
Het laat zich raden dat er een stortvloed van geschillen dreigt waarbij de totale kosten die gemaakt worden om tot een eerlijk bedrag te komen de oorspronkelijke verplichting in veel gevallen sterk overstijgen.
In de discussies wordt door St. Reprorecht geschermd met het woord ‘Rechtsongelijkheid’ ( volgens de stichting zou het bedrijfsleven al jarenlang in een gunstige positie verkeren t.o.v. overige instellingen die wel bedragen afstaan). Dit klinkt weliswaar zeer rechtschapen doch het komt mij voor dat hier sprake is van een vorm van handelen door de overheid en haar paladijnen die slechts leidt tot een onrechtsituatie. Het ene kwaad wordt dan voor een ander ingeruild.

Allert Goossens — 27 juni, 2003

Meneer Waals begrijpt het zelf niet zo goed; en “stemmingmakerij”, ach wat een tendentieus woordgebruik!

De heer Waals slaat de plank enorm mis. Auteurs, en zeker auteurs van artikelen in magazines en vakbladen, waar ik er zelf een van ben, weten dondersgoed dat de vergoeding minimaal is. En een rechtschapen auteur heeft daar geen problemen mee, want daar doe je het niet voor. Als we echt heel belangrijke kennis dragen dan schermen wie die zelf af. Hetzij door deze in ons metier commercieel uit te nutten, hetzij door een boek te schrijven waarbij i.o.m. de uitgever en in verhouding tot de nieuwswaarde, een prijs kan worden bepaald voor de kennis.

Dit reprorecht gaat over de meest basale vorm van reproductie. Ordinaire copieen uit kranten, bladen en vakliteratuur. Algemeen toegankelijk, en daarvoor ook gebruikt. We betalen tenslotte vaak dikke abonnementprijzen hiervoor, en de inhoud is zelden van dat gehalte dat krampachtig moet worden gedaan over intellectueel eigendom.

Daarbij meneer Waals, als u praat over het feit dat ondergetekende zich niet heeft verdiept in het onderwerp; uit uw opmerkingen blijkt juist dat u inzicht en kennis ontbeert. Hoe legt u uit dat eenmanszaken, kleine bedrijven met enkele werknemers aanslagen ontvangen voor 14.000 copieen !!! Er is er echt geen een bij die 14,000 copieen maakt van artikelen in de diverse media. De meeste copieen die bedrijven maken zijn van eigen documenten, contracten, bestekken, enzovoort enzovoort. Hierop rust zelden tot nooit een copyright! Dus verdiep u eens in de materie voor u mensen van stemmingmakerij beticht. Komt veel intelligenter over!

dirk waals — 27 juni, 2003

Beste heer Goossens,

U bewijst mijn eerdere stelling: u heeft zich niet goed geinformeerd of u kunt bepaalde feiten niet overbrengen en gaat vrolijk verder met stemmingmakerij

“eenmanszaken, kleine bedrijven met enkele werknemers aanslagen ontvangen voor 14.000 copieen !!! Er is er echt geen een bij die 14.000 copieen maakt van artikelen in de diverse media.

U schrijft aardig maar leest uw eigen woorden slecht terug!

Bedrijven betalen alleen over een percentage van het totaal kopieervolume van zeg 14.000 per jaar. Ze betalen dus niet voor 14.000 kopieen maar voor het aantal (bijvoorbeeld 5%) reprorechtplichtige kopieen dat daar tussen zit. Nuanceren meneer anders wordt het inderdaad tendentieus!

U doet zelf graag afstand van uw deel van de vergoeding waarop u recht heeft en u blijft de reacties op de reacties bij uw artikel op internet volgen omdat u al voldoende geld heeft verdiend met uw metier? U bent een geslaagd man!

dirk waals — 27 juni, 2003

Beste heer Goossens,

U bewijst mijn eerdere stelling: u heeft zich niet goed geinformeerd of u kunt bepaalde feiten niet overbrengen en gaat vrolijk verder met stemmingmakerij

“eenmanszaken, kleine bedrijven met enkele werknemers aanslagen ontvangen voor 14.000 copieen !!! Er is er echt geen een bij die 14.000 copieen maakt van artikelen in de diverse media.

U schrijft aardig maar leest uw eigen woorden slecht terug!

Bedrijven betalen alleen over een percentage van het totaal kopieervolume van zeg 14.000 per jaar. Ze betalen dus niet voor 14.000 kopieen maar voor het aantal (bijvoorbeeld 5%) reprorechtplichtige kopieen dat daar tussen zit. Nuanceren meneer anders wordt het inderdaad tendentieus!

U doet zelf graag afstand van uw deel van de vergoeding waarop u recht heeft en u blijft de reacties op de reacties bij uw artikel op internet volgen omdat u al voldoende geld heeft verdiend met uw metier? U bent een geslaagd man!

Goossens — 27 juni, 2003

Meneer Waal, u heeft een bijzonder eigenwijze, maar vooral respectloze stijl van schrijven. Maar enfin, uw stijl laat ik maar even voor wat ie is. De inhoud zal ik becommentarieren.

Zoals u kunt lezen uit mijn verhaal gaat het reprorecht over de artikelen waar een copyright op rust (tijdschriften, vakliteratuur, enz). De overige copieen worden niet belast, inderdaad. (Dat was in mijn laatste reactie inderdaad onduidelijk) Maar de grondslag voor bedrijven (onderverdeeld in branches) van 1-49 man is op en rond de 14,000 copieen. Per branche is vastgesteld welk percentage vermeend reprorechtelijk kan worden aangeslagen. Onze branche valt in bijvoorbeeld de 10,3 procent schijf. Mijn argument is dus dat de grondslag van 14,000 copien / jaar belachelijk is voor kleine bedrijven. Die maken zelden tot nooit 14,000 copieen; sterker, de meeste kleine bedrijven hebben geen copieermachine. Bovendien is het merendeel van de tranche 1-49 medewerkers onderin die schijf te vinden; ofwel het leeuwendeel is kleiner dan of gelijk aan 10 medewerkers. Dit betekent een belangrijke onevenredigheid in de omslag, en dus verweer ik me daartegen; en met mij velen.

Uw laatdunkende opmerking over “binnen zijn” laat ik even voor wat ie is: onhandig, onbeleefd, dom maar vooral niet terzake doende.

Auteurs schrijven met het volle besef (tot voor kort dus) dat de vergoedingen meestal rond de 20-50 euro per gedrukte pagina liggen. Soms kan men het artikel in meer media kwijt. Dat weerhoudt weinigen te schrijven. Daarbij is 95% of wellicht meer, meer verhalende en marginaal informerende literatuur dan daadwerkelijk wetenschappelijk of van (in)noverend gehalte. Het is onterecht als u suggereert dat de auteurs van dergelijke artikelen tekort wordt gedaan. Nogmaals, een ieder die wetenschappelijk waardevolle kennis bezit en deze publiceert doet dat meestal in de vorm van uitgegeven boeken of wetenschappelijk afgeschermde media (hoge abonnementskosten: bijvoorbeeld – kritiek op – jurisprudentie). Daar wordt men vaak veel beter voor vergoed. Ook wordt wetenschappelijke of praktisch innoverende kennis commercieel aangewend in een werk of carriere omgeving, en betaald de afnemer de hoofdprijs (consultants, marktafscherming, mono- of oligopolies). Er is dus geen plaats voor medelijden voor de publicist van beperkt innoverende teksten.

Tenslotte stelt u in uw eerste reactie nog dat auteurs zouden overwegen hun kennis niet te delen (u noemt dat onterecht de kenniseconomie; dat is iets geheel anders!) omdat de vergoeding zo matig is. Welnu, de vergoeding van de reprorechten gaat vooral naar de uitgevers, en in veel mindere mate (ik meen maximaal 38% bruto) naar de auteurs. Dit zal echt geen extra prikkel zijn om mensen over de streep te trekken hun “lang verborgen kennis” ineens te gaan publiceren. Nee, eerder zal het auteurs van retorische succesverhalen aanmoedigen nog meer te gaan schrijven. Uw argumentatie houdt hier totaal geen stand. Kenniseconomie wordt gestimuleerd door hoogwaardig onderwijs, (handhaving van) hoogwaardige industrie en onderzoekcentra, internationale participaties en door investeren in een economisch stabiel model (voor de continuiteit). Dat heeft helemaal niets uit te staan met de uitwisseling van obligate ervaringen zoals in het gros van gepubliceerde artikelen gebeurt. De omslag van de opbrengsten is zo generaal dat van een impuls aan de kenniseconomie vrijwel niet tot geen sprake kan zijn.

dirk waals — 27 juni, 2003

Meneer Goossens u bent natuurlijk de aangewezen persoon om over stijl te kunnen oordelen. Ik vind het geen stijl dat u geen inhoudelijke kritiek geeft op onjuistheden in reacties die in lijn liggen met uw artikel.

Goossens — 27 juni, 2003

Heer Waal, hou vooral vol!

Ik heb op alles gereageerd waarop u meende kritisch te zijn. Verder zijn we uitgepraat vermoed ik. Sterkte met de verwerking!

Hans Anders — 27 juni, 2003

Meneer Goossens schrijft sneller dan hij denkt. Een paar reacties:

“Digitaal is vrijgesteld.”

Onjuist. Ook op digitale reproduceren is het auteursrecht van toepassing. Verschil tussen elektrokopies en fotokopies is dat u voor de tweede categorie uw eventuele inbreuk op het auteursrecht kunt afkopen voor een dubbeltje. Voor de eerste categorie heeft u nog steeds de instemming van de rechthebbende nodig.

“De regeling is wat mij betreft super arbitrair.”

Klopt. Die regeling is in overleg met VNO-NCW opgezet, omdat het werkgeversverbond een voorkeur had voor een simpele grondslag in plaats van een bewerkelijke administratie. VNO-NCW heeft en pilot-study gezien waaruit bleek dat in zakelijke dienstverlening meer dan tien procent van alle kopieën auteursrechterlijk beschermd werk betrof, en geen bezwaar gemaakt tegen de onderzoeksopzet. Nu dezelfde methode op heel Nederland wordt toegepast en de nota’s de deur uit zijn, vraagt deze arbiter om een herevaluatie. Graag uw mening over de de houding van VNO-NCW.

“Ten eerste vind ik dat een reprorecht pas kan worden geheven als een artikel nieuwswaarde heeft.”

Wie bepaalt wat nieuwswaarde is? Waarom kopieert u een artikel dat geen nieuwswaarde voor u heeft?

“En wat nu als ik als auteur iets belangwekkends schrijf, een echt novum breng, en door ontvangst van extra vergoeding via mijn uitgever, constateer dat een partij ervan door gaat met mijn novum?”

Dat is gangbare praktijk, ook zonder vergoeding. Als auteur bent u niet de bezitter van het novum, slechts van het auteursrecht op de gehele publikatie.

“Waarschijnlijk meer media, nog meer vermeende vakliteratuur, meer mensen die gaan publiceren omdat ze denken dat een extra centje leuk is, en weer een papierberg voor bedrijven erbij.”

U slaat een beetje op hol. Mijn voorstel is dat u het goede voorbeeld geeft en stopt met schrijven. Of tenminste publiekelijk uw auteursrecht opgeeft. ;)

Goossens — 27 juni, 2003

Heer Anders.

Kort reagerend op uw kritiek. Jammer, ook van u, dat u het oneens zijn met iemand probeert te verwoorden in minne teksten. Dat kan de intrinsieke inhoud van uw reactie devalueren!

Digitaal is wel degelijk vrijgesteld. U bent abuis. We praten in casu over repartitie, en de regeling vanuit Stichting Reprorecht. Hierbij is digitaal copieren vrijgesteld c.q. uitgesloten van de regeling. Dat goedkeuring van de auteur is vereist is niets nieuws. We praten hier echter over een collectief non-facultatief opgelegde heffing op vermeende reproductie.

Arbitrair: Ja, abritrair, want VNO-NCW mag dan de studie hebben ingezien en voor “ons” hebben beslist, dat wil niet zeggen dat daarmee per decreet is besloten. Het arbitraire element is de grosso modo aanname van aantal gemaakte copieen, en het percentage auteurrechtelijk beschermde daarvan. Met name het kleinbedrijf wordt onevenredig hoog aangeslagen. De meeste bedrijven met minder dan 10 werknemers hebben niet eens een copieermachine. Er wordt echter wel gesteld dat men vermeend meer dan 1,000 copieen per maand maakt, en zeker 100 hiervan auteurrechtelijk zijn beschermd. Zeer arbitrair, meneer Anders.

Nieuwswaarde. Ik ben het met u eens dat nieuwswaarde soms moeilijk meetbaar is, maar wie publiceert weet dat hij of zij zich bloot geeft. Tussen 1912 en 2003 hebben we met ze allen willens en wetens dat de vergoeding beperkt was ons bloot gegeven. Dan moeten we niet ineens in 2003 gaan zeuren dat we daarvoor vergoed willen worden. Dan moet je stoppen met schrijven (uw conclusie dienaangaande aan het eind van uw reactie impliceert dan ook dat u de tekst niet goed begrijpt!). Als er plagiaat wordt gepleegd, dan pas vindt u mijn steun voor het vorderen van auteursrechten. Laten we niet krampachtig doen; veel auteurs vinden het prachtig geciteerd of gedistribueerd, uberhaupt al gelezen, te worden!

Ten aanzien van “het novum” en ermee vandoor gaan ondersteund uw kritiek de mijne. Dus geen verder commentaar.

Het laatste punt kunt u bestrijden (alhoewel uw methode meer vragen oproept over uw redenering dan over mijn hypothese), maar is waarschijnlijk een feit. Er zijn veel vakbladen of branche organen waar opvallend veel wordt geschreven door vertegenwoordigers van “de grote jongens”. Veelal pulp, of sterk propagandistisch geschreven. Daarnaast wordt in die organen te vaak in PR achtige stijl geschreven. Ik kom soms huzarenstukjes tegen van collega consultants, waarbij ik bij de beschreven zaak betrokken was. ZIj verstaan het vak van een bijna mislukking of neutraal resultaat een huzarenstukje te maken. Moeten deze publicisten worden beloond? Daarbij zijn er veel auteurs die schrijven om het schrijven. Deze mensen zullen eerder worden aangemoedigd meer te schrijven dan minder, doordat de vergoeding stijgt. Mijn retorische vraag was en is: willen we dit? Antwoord dus “neen”. en u eindigt dan met de wat onverklaarbare conclusie dat ik zou moeten stoppen met schrijven! Als u doelt op de column, dan begrijpt u wellicht niet dat opinies als deze niet auteurrechtelijk worden beschermd. Als u spreekt over geschreven media, denk ik dat u het juist helemaal verkeerd hebt begrepen. Ik vind verhoging van een fee onnodig, en zeker dat het bedrijfsleven er in deze generalistische vorm voor moet betalen. Als we informatie wensen nemen we een abonnement, en betalen daarvoor. WIj maken veel gebruik van recht en jurisprudentie. Daar betalen we jaarlijks duizenden guldens voor. Ons bedrijf copieert hoogstens contracten, bestekken en andere documenten van onszelf of onze klanten. Moeten wij dus gaan betalen voor zaken die we zelf aanleveren of onze klanten? Welnee. De regeling klopt van geen kanten. Voert u eens argumenten aan die de regeling rechtvaardigen. En vervalt u dan niet (ook) in de auteurswet van 1912, want dat is erg afgezaagd …

hans — 27 juni, 2003

“Voert u eens argumenten aan die de regeling rechtvaardigen.”

Zonder regeling is het kopiëren van auteursrechterlijk beschermd materiaal simpelweg verboden. In landen waar geen collectieve regeling bestaat (let wel: ik vind het huidig reprorecht ook geen goeie regeling) zoals de VS, Engeland en Frankrijk loopt u het risico op gevangenisstraf of forse geldboetes als u betrapt wordt met een kopie die niet voor strikt persoonlijk gebruik bedoeld is.

In Nederland zien we een vergelijkbare liberale handhaving van het auteursrecht op software, getuige ploitie-invallen op instigatie van de Business Software Alliance. Ik ben benieuwd wat uw reactie zou zijn als de uitgevers met steun van de sterke arm der wet komen binnenvallen in bedrijven die intern readers verspreiden.

In eerdergenoemde ‘liberale’ landen bieden zogenaamde copyrights clearance centers de mogelijkheid om kopieerrechten te kopen op basis van overeenkomsten tussen rechthebbenden enerzijds en gebruikers anderzijds. De laatste groep wordt vaak vertegenwoordigd door branche-organisaties die vergoedingen afspreken op basis van statistische gemiddelden. Het is duidelijk dat al die handling veel meer kost dan een generieke regeling.

Of het nou door de kat of de hond is, gebeten wordt u toch. Tenzij u helemaal niks kopieert uiteraard. Had de Stichting Reprorecht het principe van auteursrecht beter uitgelegd en een aangifteformulier verzonden met meer ruimte om uw daadwerkelijk gebruik van beschermde kopieën in te vullen, dan was al die opwinding ook niet ontstaan. Een algemene regeling is zo slecht nog niet; alleen zou die wat beter uitgevoerd moeten worden.

En nou verzoek ik u antwoord te geven op de wat mij betreft wezenlijke vraag: als het voor u geen waarde heeft, waarom kopieert u dan?

PS – Uw redenering dat wie openbaart niet moeilijk moet doen over kopiëren, is te vergelijken met het bagatelliseren van diefstal (had je maar niet met zo’n dure fiets de stad in moeten gaan) of aanranding (had je maar geen kort rokje moeten dragen).

Goossens — 28 juni, 2003

Beste Hans,

Dank voor je reactie. Laat ik eerst ingaan op je vraag (aan het eind van je reactie). Ik vind de vraag wat onlogisch. Ik heb duidelijk de argumentatie aangevoerd dat met name het kleinbedrijf weinig copieert. Dus waarom de vraag stellen “waarom copieren als het geen waarde heeft”? Maar stel dat ik wel copieer, wat natuurlijk wel eens gebeurt voor eigen gebruikt. Dan nog gaat m.i. je redenering mank. Een artikel kan een enkele zin bevatten die je aanspreekt, of een verwijzing naar een stuk literatuur of rapport, wat van belang kan zijn. Het is heel heftig auteursrechten te leggen op dergelijke triviale zaken. Natuurlijk is het soms zo dat zaken worden gecopieerd voor doeleinden waar auteursrechten geheven zouden kunnen worden. Belangrijk voorbeeld zijn studieboeken; hier wordt meer van gecopieerd dan boeken worden verkocht.

De insteek van mijn hele betoog was dat ik a. de regeling te generiek vind en b. dat ik vind dat auteursrechten fijner zouden moeten worden omschreven.

a. Met name de staffeling in de onderste regionen van het MKB is veel te grof. Als je bedrijven tussen de 1 en 49 werknemers in een staffel gooit, dan is dat een veel grovere indeling dan bedrijven tussen de 100-250 werknemers. Waarom? Omdat kleine bedrijven (gemakshalve tot 10 personen) vaak heel specialistische bedrijven zijn: detailhandel of andere kleine dienstverleners. Deze bedrijven zullen in de praktijk bijzonder weinig auteurrechtelijk beschermde artikelen copieren.

b. Auteursrechten op boeken en officiele syllabi / standaardwerken vind ik niet meer dan terecht. Ik vind echter auteursrechten voor in tijdschriften, organen en vakliteratuur overdreven. Deze media hebben een veel hoger opinie-gehalte, en zijn vaker strategisch georienteerd. Deze media zouden wat mij betreft vrijplaatsen moeten zijn voor auteursrechten, niet in de laatste plaats om het (vaak; niet altijd) beperkte wetenschappelijk karakter. Het is maar een opinie van mijn kant, maar de simpele retoriek van als het geen waarde heeft copieer dan niet vind ik echt te ver gaan. Een copy wordt soms gemaakt om iets in vrije tijd nog eens aandachtig te lezen, of om andere bagatelle redenen. Zwaarwichtig doen over auteursrechten is dan gewoonweg misplaatst.

In het algemeen:

Je kunt natuurlijk de mening aanhangen dat er nou eenmaal auteursrecht is, en dat dat dan maar betaald moet worden. Op zich niets tussen te krijgen. We moeten ons echter afvragen of een gedoogbeleid van bijna 100 jaar opeens, met bijzonder slechte (strategisch economische) timing, moet worden omgezet in sanctie c.q. heffingbeleid. Daarbij, en dat vind ik van wezenlijk belang, gaat het auteursrecht van veel artikelen over op de uitgever bij het ondertekenen van het contract tussen uitgever en auteur. De royalties komen dus niet bij de auteur terecht maar de rechthebbende. Die rechthebbende verdient al aan advertenties en abonnementsgeld. We kunnen ons dus afvragen of er wel zoveel baat voor de auteurs is.

Daarbij moeten we ons realiseren dat door het betalen van deze heffing we de facto de copieer markt vrijgeven. Immers, wie durft de strijd aan voor de rechter tegen degene die een artikel heeft gecopieerd en er gebruik van heeft gemaakt (plagiaat, copyright) terwijl diegene er voor heeft betaald middels de heffing, De grond wordt weggeslagen onder de voeten van de eiser, omdat je niet kunt vorderen dat iemand wel voor een copy moet betalen maar het vervolgens niet mag gebruiken c.q. aanwenden.

De vergelijking met software gaat natuurlijk helemaal mank. Software is een zeer arbeidsintensief product, waarin massa’s tijd en investering gaat zitten. Bovendien is software vaak uniek of van buitengewoon gehalte. Onvergelijkbaar met een artikel in een vakblad dat zelden innoverend is, zelden nova brengt en qua arbeidsintensiviteit (vaak) bijzonder laag is. Bovendien, en dat is minstens zo belangrijk, wordt software als product in de markt gezet om te worden verkocht. Een artikel wordt vaak gepubliceerd als reclame uiting van de schrijver (en/of diens bedrijf), als kers op de taart van een geslaagd project, als discussie of opiniestuk of als verslag naar de abonnees. Natuurlijk wordt er ook geschreven met de pure intentie anderen te willen informeren. Maar dat deden we al 91 jaar zonder dat daarvoor substantieel werd betaald. Laten we dan niet doen alsof we 91 jaar tekort zijn gedaan en nu eindelijk recht wordt gedaan aan die arme publicist; die anderhalve beroepsschrijver daar gelaten.

Nee, ik vind het een actie uit linkse hoek, die zeker qua opzet en timing flink de plank misslaat. Behalve de argumentatie van de auteurswet die al sinds 1912 bestaat en nu wordt geeffectueerd, zie ik in geen van de reacties een ondersteunend argument voor de reproheffing. Anders dan een regeling die qua kosten de baten zal overtreffen, en dus niets meer is dan nodeloos geld en lasten verplaatsen. Geld weghalen bij de ondernemer, lasten krijgen om de regeling te kunnen bekostigen. Financieel-economisch oliedom!

Hans Anders — 29 juni, 2003

“Ik vind het een actie uit linkse hoek, die zeker qua opzet en timing flink de plank misslaat.”

De grap is dat u door uw verontwaardiging over die kopieerheffing in het kamp van de anarchisten en communisten belandt, die individueel eigendom en zeker intellectueel eigendom immers afwijzen. Uw argumentatie lijkt bovendien op die van de kraakbeweging: ‘Mijn behoefte aan kopiëren heeft voorrang op uw eigendomsrecht.’ Misschien is het nuttig om u eens te wijzen op de oorsprong van ons moderne intellectueel eigendom. Die is geworteld in de Franse revolutie en Amerikaanse declaration of independence. Ons kapitalistische systeem en ondernemingsgewijze productie zouden ophouden te bestaan als we het intellectueel eigendom afschaffen. Trotzki zou trots op u zijn, kameraad Goossens.

“Je kunt natuurlijk de mening aanhangen dat er nou eenmaal auteursrecht is, en dat dat dan maar betaald moet worden. Op zich niets tussen te krijgen. We moeten ons echter afvragen of een gedoogbeleid van bijna honderd jaar opeens moet worden omgezet in een heffingbeleid.”

Honderd jaar geleden was de boekdrukkunst al wel bekend, maar het kopieerapparaat en de printer moesten toen nog uitgevonden worden. Die bestaan pas een kwart eeuw, en dat is niet toevallig ook de voorgeschiedenis van het reprorecht. Het zijn niet de rechthebbenden die het kopiëren al die tijd gedoogd hebben, maar de fanatieke kopieerders bij de werkgeversorganisaties die een regeling vertraagden.

U heeft kortom een kwart eeuw in een kraakpand mogen zitten, en nu komt dan eindelijk de sterke arm aankloppen. Volgens mij mag u niet mopperen. U bezit geen enkel auteursrechterlijk beschermd kopietje? Dan vult u simpelweg een nul in op het formulier en u bent van alle lasten verlost.

“Tussen 1912 en 2003 hebben we met ze allen willens en wetens dat de vergoeding beperkt was ons bloot gegeven. Dan moeten we niet ineens in 2003 gaan zeuren dat we daarvoor vergoed willen worden.”

Uw gebruik van het woordje ‘we’ roept vraagtekens op. Namens wie spreekt u hier eigenlijk? Als ik het goed begrijp bent u een consultant die een soort van ingezonden opinie plaatst op een open forum dat door Managementsite.net opengesteld is. Prima. Maar dan spreekt u dus namens consultants met een opinie. Ik kan mij voorstellen dat het auteursrecht voor u geen primair belang is, daar het schrijven niet uw primaire activiteit is. Voor uw opinie wordt u dan ook niet betaald, veronderstel ik. Uw ‘we’ is daarom een paar maatjes te groot. Er zijn namelijk legio mensen die bestaan van het vergaren en vervolgens verkopen van kennis. Daar wordt een ‘waarde’ aan gehecht. De uitgever betaalt honderden tot duizenden euro’s voor het recht om dat werk te mogen reproduceren. En lezers die dat werk op hun beurt weer gaan kopiëren, geven door hun daad aan dat ze er ook waarde aan hechten. Alleen betalen ze niks.

“Ik vind auteursrechten voor tijdschriften, organen en vakliteratuur overdreven. Deze media hebben een veel hoger opinie-gehalte, en zijn vaker strategisch georienteerd. Deze media zouden wat mij betreft vrijplaatsen moeten zijn voor auteursrechten, niet in de laatste plaats om het (vaak; niet altijd) beperkte wetenschappelijk karakter.”

Hoe zou u dat aanpakken in uw ‘fijnere’ omschrijving? Wilt u dat de wetgever een afbakening maakt: hierop is het auteursrecht wel en daarop is het auteursrecht niet van toepassing? En hoe gaat u dat dan handhaven? U introduceert zo meer ambtenarij in plaats van minder, vrees ik. Maar misschien heeft u een slimme methode.

…en wat bedoelt u precies met de ‘strategische’ oriëntatie van media?

“Een copy wordt soms gemaakt om iets in vrije tijd nog eens aandachtig te lezen, of om andere bagatelle redenen. Zwaarwichtig doen over auteursrechten is dan gewoonweg misplaatst.”

Een enkel kopietje voor persoonlijk gebruik blijft gewoon toegestaan. Uw misbaar daarover is dus misplaatst. Kopieert u echter voor zakelijk gebruik, dan pleegt u diefstal. U draagt bij aan de normvervaging heer Goossens, door deze misdaad te bagatelliseren. U praat de pik-in mentaliteit goed. U brengt law & order in gevaar met uw opruiende columns.

In uw bedrijf gaat het misschien om een enkel vergrijp (voor gevangenisstraf zie ik dan ook geen aanleiding); bij grotere bedrijven worden echter complete readers samengesteld uit auteursrechterlijk beschermde vakbladen. Het aantal abonnees daalt daardoor bij die bladen, hun ‘bereik’ neemt af, adverteerders lopen weg: uiteindelijk worden ze opgedoekt.

“Daarbij, en dat vind ik van wezenlijk belang, gaat het auteursrecht van veel artikelen over op de uitgever bij het ondertekenen van het contract tussen uitgever en auteur.”

Sterker nog: wanneer de auteur werknemer is, heeft de uitgever het auteursrecht automatisch. Dit reprorecht dient dan ook vooral om de kas van de uitgevers te spekken, dat heeft u goed gezien. De helft van de heffing gaat naar de uitgevers, en dan nog eens deel van het auteurspenningen. Zelfstandige auteurs geven het auteursrecht echter zelden uit handen. De contracten waar u over spreekt, worden in praktijk nauwelijks benut.

” Een artikel wordt vaak gepubliceerd als reclame-uiting van de schrijver (en/of diens bedrijf), als kers op de taart van een geslaagd project, als discussie of opiniestuk, of als verslag naar de abonnees.”

Wanneer u als (vakmatig) lezer prijs stelt op onafhankelijke (vak)informatie dan is het in uw belang onafhankelijke kwaliteitsjournalistiek te steunen, ook financieel. Er zijn helaas legio branches waar onafhankelijke vakbladen nauwelijks nog kunnen bestaan. Daar tref je meer en meer gesponsorde magazines aan, en media die de scheiding tussen redactie en commercie niet zo nauw nemen. Triest, maar om dan meteen het hele auteursrecht af te schaffen is wel heel radicaal. U heeft overigens een cynische kijk op de journalistiek, heer Goossens. Misschien omdat in de sector waarin u werkzaam bent ‘onafhankelijkheid’ een wat vaag begrip is.

“Daarbij moeten we ons realiseren dat door het betalen van deze heffing we de facto de kopieermarkt vrijgeven.”

De facto? Niks facto. De kopieerheffing geeft u geen vrijbrief om kopieën te verkopen. Dat mag nog steeds niet. U mag zelfs geen kopieën uitdelen aan uw relaties. Alleen heeft de Stichting Reprorecht dit niet zo duidelijk uitgelegd. Zoals wel meer zaken vaag zijn. Of slecht geregeld. Want op dat punt ben ik het met u eens: door deze invoering van het reprorecht krijgt het auteursrecht een slechte naam bij het MKB. Maar dat had ik al eens gezegd.

U heeft overigens nog niet gereageerd op mijn beschrijving van de handhaving van het auteursrecht in de Verenigde Staten, Engeland en Frankrijk, namelijk op basis van individuele (soms sectorale) overeenkomsten en met steun van de sterke arm. Deze (minder linkse?) regulering kan leiden tot gevangenisstraf voor kopieerders. Misschien kunt u een land noemen dat de goedkeuring van Goossens krijgt?

Goossens — 30 juni, 2003

U begrijpt, heer Anders, dat we, met uw bijzonder aanmatigende en studentikoze teksten, aan het eind zijn gekomen van onze uitwisseling.

Hans Anders — 30 juni, 2003

Vreemd. U plaatst een provocerende opinie en dan haakt u af wanneer er serieuze tegenargumenten komen. Zo wordt het voor de lezers van dit forum wel duidelijk hoe gefundeerd uw mening is. Voor iemand die zo parmantig positie inneemt, heeft u bovendien erg gevoelige tenen. U aarzelt niet om te spreken over ‘de overheid en haar paladijnen’, u beweert geheel gratuite dat ‘de gemiddelde auteur zelden veel creativiteit stopt in zijn artikel’ en u roept zonder enig argument dat de kopieerheffing een ‘actie van links’ is. Lijkt mij wat aanmatigend voor een ingezonden brievenschrijver. Maar ik blijf gewoon beschikbaar voor debat.

Goossens — 30 juni, 2003

Het is niet een kwestie van afhaken in een debat, het is de wijze waarop u, heer Anders, meent uw mening te moeten larderen met aanmatigende en respectloze kwalificaties en metaforen. Dat ontneemt mij de lust het debat met u te continueren. Wellicht dat het een leermoment van U kan zijn door louter op basis van uw mening te argumenteren en niet de ander te moeten stigmatiseren of anderszins respectloos te moeten kwalificeren. Kortom, u debateerd niet, u besmuikt. En dat is jammer.

Overigens wil ik u nog wel even wijzen op het vandaag verschenen protest van de open source leveranciers, die furieus zijn over deze nieuwe wetshandhaving. Open source is namelijk ook zo’n voorbeeld van gewenst doorzetten van copieen door “auteurs”.

Er zijn veel mensen vooral gebelgd over de wijze waarop wordt gehandhaafd (sinds februari 2003), niet het feit dat auteursrecht bestaat.

Goossens — 30 juni, 2003

Het is niet een kwestie van afhaken in een debat, het is de wijze waarop u, heer Anders, meent uw mening te moeten larderen met aanmatigende en respectloze kwalificaties en metaforen. Dat ontneemt mij de lust het debat met u te continueren. Wellicht dat het een leermoment van U kan zijn door louter op basis van uw mening te argumenteren en niet de ander te moeten stigmatiseren of anderszins respectloos te moeten kwalificeren. Kortom, u debateerd niet, u besmuikt. En dat is jammer.

Overigens wil ik u nog wel even wijzen op het vandaag verschenen protest van de open source leveranciers, die furieus zijn over deze nieuwe wetshandhaving. Open source is namelijk ook zo’n voorbeeld van gewenst doorzetten van copieen door “auteurs”.

Er zijn veel mensen vooral gebelgd over de wijze waarop wordt gehandhaafd (sinds februari 2003), niet het feit dat auteursrecht bestaat.

Hans Anders — 30 juni, 2003

U verwijt mij aanmatigende en respectloze kwalificaties en metaforen, terwijl u zelf niet aarzelt (ik herhaal het nog maar eens) om te spreken over ‘de overheid en haar paladijnen’, over ‘de gemiddelde auteur die zelden veel creativiteit stopt in zijn artikel’ en over de kopieerheffing als een ‘actie van links’. Kan het zijn dat u met twee maten meet?

Dat zijn krokodillentranen heer Goossens. Als u mij een paladijn noemt, mag ik u een consultant met een opinie noemen. Dus nu graag over tot de orde, en niet zo snel weglopen van het slagveld der argumentatie. Er wacht nog een hele lijst vragen en stellingen op uw reactie. Wat vind u bijvoorbeeld van de buitenlandse regelingen? En hoe zou u het Auteursrecht verfijnen, wat u eerder suggereerde.

Overigens: het protest van de VOSN is al een maand of drie geleden geuit.

rep(r)oman — 1 juli, 2003

Op zichzelf is het prima dat er een vergoeding wordt geheven voor het kopieeren van beschermd materiaal. Tenslotte heeft een auteur zich daarvoor in het zweet gewerkt. Maar de wijze waarop de Stichting Reprorecht de vergoeding berekent is natuurlijk wel erg arbitrair!

Kijk ook eens op http://www.wieringa-advocaten.nl/artikelen/artikel21.htm voor een wat meer objectieve uitleg over de regeling.

J. Kosters — 2 juli, 2003

Na bestudering van de rapporatge van het onderzoek heb ik grote twijfels bij de gehanteerde zorgvuldigheid en daarmee de betrouwbaarheid en validiteit. En aangezien de consequenties voor het bedrijfsleven enorm zijn vormt dit de basis voor de zomerrel van 2003.

Een aantal kanttekeningen:

“Wie heeft meegewerkt?”
Het is niet duidelijk in de onderbouwing of alle werknemers binnen een organisatie in de juiste verhouding zijn onderzocht. Zo werken in het bankwezen relatief veel kenniswerkers en in de industie weinig. Hoe zit het met de functies van de deelnemers aan het onderzoek? Heeft ook een recpetioniste of een schoonmaker meegewerkt aan het onderzoek? Een verpleegster? Een stratenmaker?

“Waarom geen harde cijfers gebruikt”
Iedere kopieermachine heeft een teller. Veel organisaties leasen of huren de apparutuur en maken gebruik van een service contract. Onderdeel hiervan is het registreren van de tellerstanden. Dit betekent dat veel organisaties een redelijk beeld hebben van het totale kopieervolume. Waarom staan in het onderzoek deze gegevens niet vermeld?

Juist omdat vrijwel alle kopieen geregistreerd worden zijn deze gegevens relatief gemakkelijk te achterhalen bij de leveranciers, zoals Oce, Xerox, Danka, Lanier, NRG, Canon. De leveranciers zoeken nu naar de onbekende marktleider… 19 miljard kopieen…

Een eenvoudige crosscheck is wel het minste wat in het onderzoek zou mogen staan… het marktvolume volgens de leveranciers…

“Simpel”
In het onderzoek zijn geen gegevens terug te vinden van kopieerwerk dat door de gebruiker zelf (op de gang), op de repro, of in de copyshop wordt gemaakt. Doet dit niet ter zake?

Een eenvoudige ‘enquete’, gehouden in een willekeurige week onder 3000 mensen wordt gebruikt om wel erg simpel te extrapoleren… 1 persoon kopieert X, dus Y medewerkers Y in Z weken. NIPO… Het is toch geen voorspelling van een verkiezingsuitslag?

“Extreem hoog”
De alarmbellen hadden bij reprorecht direct moeten gaan rinkelen als ze de moeite hadden genomen om het spreadsheet te openen… over circa 10% van de afdrukken dient een reprorecht vergoeding te worden betaald. Dus ‘belast’ met een vergoeding van 4,5 eurocent. Omgerekend naar alle kopieen een opslag van 0,45 eurocent per kopie. In veel gevallen betekent dit een kostenverhoging van 20% op de huidige kopieerkosten. De leveranciers verliezen een offerte op beduidend lagere verschillen.

10% is extreem hoog. Waarschjnlijk zijn er maar twee organisaties in Nederland die dit doen: NIPO en de stichting Reprorecht. Veel waarschijnlijker is een percentage tussen de 1% en 0,1%!!

“Gemak dient de mens”
Onder het mom van “het bedrijfsleven niet opzadelen met administratieve rompslomp” is een regeling bedacht waar iedere andere ondernemer direct bij KASSA! zou moeten verschijnen. Waarom wijkt deze regeling zoveel af van de veel oudere regeling binnen de overheid en onderwijs? Is de stichting bang voor veel werk? Waarom de regeling na 30 jaar ineens in een jaar willen invoeren? Als bedrijf ben je verplicht opgave te doen… Waarom niet eerst een goede procedure (Hoe meet u ..) … verzamelen van opgaven en analyseren en bijstellen…

Wat kan uw organisatie doen
Diverse organisaties zijn bezig te juridische mogelijkheden te onderzoeken. MKB Nederland roept haar leden op bezwaar aan te tekenen en overweegt een proefproces.

Als een organisatie minder wil betalen zal zij dit moeten kunnen aantonen. Dit betekent een deugdelijke administratie voeren. Is de factuur hoog genoeg? Indien een organisatie meer dan 500.000 afdrukken per jaar maakt, is dit zeker aan te bevelen.
Daarnaast zijn er mogelijkheden om het kopiervolume naar beneden te krijgen en beschikken de leveranciers over software om de administratie te vereenvoudigen.

Wilt u meer weten? neem dan contact op met Johan Kosters van Seducom via tel. 0570-620005 of via e-mail info@seducom.nl.

Seducom ondesteunt documentintensieve organisaties bij het inrichten en professionaliseren van de documentverwerking. Seducom begeleid organisaties op het gebied van post, repro, archief en documentautomatisering.