De vakinhoudelijke groei van een kennisprofessional is een proces dat zich volgens de gangbare professionele normen voltrekt langs op drie verschillende wegen: kennis, effectiviteit en essentie.(1) In dit artikel staan die wegen nader beschrevenen en volgt een pleidooi om de vakinhoudelijke groei van professionals in de huidige belevingseconomie te versnellen door een vierde weg toe te voegen: personal branding.

Vakkennis

Robert Reich, minister van arbeid in de eerste regering Clinton, omschrijft kenniswerk als het creatief aanwenden van kennis en ervaring om problemen op te lossen, te identificeren, en planmatig te implementeren.(2) Daarbij definieert  hij deze drie ‘probleemcompetenties’ als volgt:

  • Probleemoplossing is het creatieve aspect van de professie. Het is de combinatie van vaardigheden om dingen en informatie op een unieke wijze met elkaar te verbinden.  Woorden die hier bij passen zijn: bedenken, ontwerpen en creëren.
  • Probleemidentificatie is het klantgerichte aspect van de professie. Het in staat zijn om bij de opdrachtgever of doelgroep potentiële vraagstukken en mogelijkheden te zien en daar maatwerk voor te ontwikkelen. Woorden die hier bij passen zijn: inleven, onderzoeken, adviseren, verkopen.
  • Probleemimplementatie is het pragmatische aspect van de professie. Het verbindende element tussen oplossing en identificatie door middel van een strategisch plan.  Woorden die hier bij passen zijn: initiëren, afstemmen, onderhandelen, faciliteren.

Het niveau van probleemoplossing kan tamelijk concreet  worden vastgelegd in een overeenkomst, zoals een leerdoelenprogramma, een projectvoorstel of een SLA. Probleemidentificatie  en probleem-implementatie zijn echter meer relationeel van aard en daarom in sterke mate afhankelijk van de beleving door de opdrachtgever. De professional moet kunnen aantonen dat hij op dit gebied een meerwaarde heeft en dat lukt alleen wanneer hij op zijn terrein een personal brand is. Dit betekent dat het voor de opdrachtgever volstrekt helder is waar de professional voor staat, wat hij doet en vooral welke unieke waarde hij kan toevoegen aan de oplossing van het vraagstuk dat de opdrachtgever ervaart.

Alvesson (2001) beschrijft dit treffend in een artikel over kenniswerk: ‘de ambiguïteit van kennis en de werkwijze van kennisintensieve organisaties impliceren dat professionele kennis, expertise en…