Met de kop: “Liever een bullebak dan watje als baas”,  publiceerde De Volkskrant op 1 september  2006 een paginagroot artikel over directief leiderschap. Hierin werd een drietal interviews weergegeven. Een van de geïnterviewden was ondergetekende. Ik had dit gesprek te danken aan mijn werkwijze tijdens vier jaren directievoering bij een ontspoorde dochter van een Engelse multinational die zich al jaren in een crisis bevond. In  het huidige tijdsgewricht is het  tijd voor een herbezinning op leiderschap. Een pleidooi voor nieuw leiderschap; niet directief of consensus gericht, maar gericht op blijvend resultaat. En een voorspelling: de vraag naar resultaatgericht leiderschap blijft. Ook na de huidige crisis.

Directief of resultaatgericht leiderschap?

Het falen of slagen van een onderneming wordt vaak gekoppeld aan de prestaties van de leiding. Een goede leider zorgt immers voor een gezonde, winstgevende organisatie, net zoals slecht leiderschap de oorzaak kan zijn voor een faillissement. Maar wat is een goede leider? En welke stijl van leidinggeven levert het beste resultaat? De meest populaire opvatting is dat leiderschap “situationeel” van aard dient te zijn (Hersey). Ofwel: pas uw leiderschapsstijl aan de motivatie van uw medewerkers aan. Is die motivatie positief en gaat het voor de wind, dan past een participatief leider die naar consensus streeft. Dit stimuleert en motiveert het meest. Mensen, en vooral Nederlandse mensen, willen gehoord worden, inspraak hebben. Dan raken ze gemotiveerd en blijven het vooral. Wat is nou mooier dan via participatie en zonder veel interne wrijving tot besluiten te komen? Heerlijk! Zo’n proces geeft energie. Spanning kost energie.

Maar participatie en consensus bereiken kosten tijd. En tijd is geld. Wat te doen als er geen geld en geen tijd meer is? Dan ontstaat er een situatie waarin herstel van de resultaten voorop staat. In een crisis wordt actie boven consensus gesteld. Actie die gericht is op continuïteit van een organisatie. Er moet iets gebeuren. De directieve leider zou herkenbaar zijn aan eigenschappen als: doelgericht, autoritair, confronterend, controlerend, weinig politiek bedrijvend en recht voor zijn raap. Een aantal genoemde eigenschappen worden, begrijpelijkerwijs, als…