Vier manieren van coaching

Dit artikel gaat over lastige gesprekssituaties. Geschreven vanuit het perspectief van de coach. Het gaat over situaties waar iedereen in terecht kan komen; situaties waarin het gesprek stroef verloopt, de voortgang stagneert en concrete acties of afspraken ver weg lijken.

Technieken van coaching kunnen hierbij helpen. Ze vergroten de kans op voortgang en een bevredigende afloop. Ik bespreek er hier vier; elke techniek met een ander focus en achterliggend gedachtegoed. De vraag ‘welke techniek past bij welke situatie’ komt ook aan de orde.

De volgende methodieken worden besproken, telkens toegepast in herkenbare situaties:

  1. Prestatie- of resultaatgericht coachen
  2. Socratisch coachen
  3. Provocatief coachen
  4. Oplossingsgericht coachen

Ik weet het écht niet…

Anna is teamleider bij een zorginstelling en geeft leiding aan een team van 6 mensen. In het derde gesprek heb ik het met Anna over de moeizame verstandhouding die zij heeft met één van haar medewerkers en de oplossingen die zij daarvoor ziet. Waar Anna tot die tijd vrij gemakkelijk praatte en reflecteerde, blokkeert zij hier volledig. Het gesprek ging als volgt…

Coach: ‘Je hebt net verteld over de situatie met je medewerker. Wat zou je zelf kunnen doen om hierin verandering aan te brengen?’
Anna: zucht
Coach: ‘Denk eens na: wat zie je allemaal voor opties voor jezelf?’
Anna: stil
Coach: ‘Vind je het lastig om iets te verzinnen?’
Anna: ‘Ja ik doe mijn best, maar ik weet het écht niet. Heb jij niet wat tips voor mij?’.

Om Anna op gang te helpen, doe ik een aantal suggesties. Maar de ideeën van Anna zelf blijven ook hierna uit. Bovendien voorzie ik het effect van deze aanpak: Anna gaat de deur uit met oplossingen die niet van haar zijn. In hoeverre is ze dan echt gemotiveerd om hieraan vervolg te geven?

Ik besluit het gesprek alsnog door te zetten volgens de methodiek van het prestatie- of resultaatgerichte coachen. Een methode ontwikkeld door Whitmore (1), waarbij het stellen van inzichtgevende vragen centraal staat. Bedoeld om bewustzijn aan te boren bij de gecoachte en hem of haar te stimuleren om verantwoordelijkheid te nemen voor diens situatie. De focus ligt bij deze methodiek op het komen tot concrete acties/resultaten die de gecoachte zelf kan uitvoeren. Als de gecoachte niet zelf oplossingen weet te verzinnen, ben je blijkbaar te snel gegaan. En is het zaak om een stapje…