Het oerconflict in organisaties

De dynamiek van Hoog versus Laag

Artikel gepubliceerd op 8 juli, 2008 in de rubriek Persoonlijke Effectiviteit
Kennisbank onderwerpen: Conflicthantering / Mediation, Management modellen

Binnen veel organisaties speelt de spanning ‘hoog’ versus ‘laag’. Ik noem dit wel eens het ‘oerconflict’ omdat het bijna altijd de onderlinge verhoudingen onder druk zet. Onze kennis van het oerconflict verklaart veel, oa het vastlopen van veranderingen en allerlei geharrewar in organisaties.

Ik moest hieraan denken bij lezing van de serie Managers: wat werkt ECHT? in de 1minute van Gyuri Vergouw. Vergouw gaat in deze serie op zoek naar kennis over management die er echt toe doet. Wat mij betreft een prima insteek. Want onze kennis over managen en organiseren is een jungle. Veel belangrijke kennis blijft verstopt, overwoekerd door de waan van de dag en indrukwekkende prietpraat.

• Kennis van het oerconflict
• Dynamiek van macht en afhankelijkheid
• Wat doen met het oerconflict?
• De verslavingsroes van onbehagen
• Goed volgerschap
• Beide partijen verantwoordelijk

Kennis van het oerconflict

Een typisch voorbeeld van kennis die te weinig aandacht krijgt vind ik de kennis van het ‘oerconflict’. En dat terwijl cartoonisten als Scott Adams (Dilbert) en Peter van Straaten er regelmatig op voortborduren. Al jaren geleden kwam van Straaten met een serie meesterlijke schetsen; hieronder twee voorbeelden.

De schetsen laten iets zien van de beelden die managers en medewerkers soms van elkaar hebben. Andere voorbeelden zijn “De werkvloer is niet in beweging te krijgen; altijd maar dat wantrouwen” en “De OR wil het gewoonweg niet snappen; je moet het wel 100 keer uitleggen.” Sommige van deze beelden gaan een eigen leven leiden en komen zelfs terecht in de serieuze managersliteratuur zoals: “Het middenkader is de ‘leemlaag’ waar alles in vastloopt.”

Dynamiek van macht en afhankelijkheid

Ook voor de professionals aan de voet van een organisatie zijn doorgaans genoeg dingen te vinden die een stereotype beeldvorming, maar dan over de leiding, mogelijk maken: “Ze zijn alleen maar bezig met controles, regels en protocollen” en “Ze maken je gek met hun modellen en systemen.”

Het betreft reacties die machteloosheid en boosheid tonen. Reacties die zich richten op de bureaucratische rompslomp, de schaalvergroting en de afstand ten opzichte van de leiding die maar bezig lijkt met modellen, beheerssystemen en externe contacten. Alle kans dus op een cynische houding, niet alleen van de werkvloer maar ook van het management. (Zie ook: Cynisme op de werkvloer) Door de dynamiek eigen aan de relatie hoog versus la&hellip