De sturing van de overheid

Onderwijs en vernieuwing trekken al jaren samen op. De meeste vernieuwingen zijn er op gericht de scholen meer vrijheid te geven om zelf de verantwoordelijk te nemen om met de verschillende stakeholders - en dan vooral de leerling - de onderwijsinhoud en organisatie af te stemmen. Het gaat immers om de verantwoordelijkheid en ambitie van de leerling.

Het resultaat is dat vanuit de overheid allerlei regels worden bedacht om de verantwoordelijkheid van de scholen en daarmee van de leerling in te kaderen. Denk maar aan de 1040 uren discussie binnen het voortgezet onderwijs. Het gevolg is dat de meeste scholen gaan afwachten wat de nieuwe regels en kaders worden.

Onderwijsvernieuwing komt op deze manier niet vanuit een concept rondom de leerling, maar vanuit door de overheid bedachte kaders. Op dit ogenblik is de discussie over de invoering van het nieuwe leren in het MBO weer actueel. De overheid heeft onlangs besloten de verplichte invoering in 2008 te verschuiven naar 2010. Meteen wordt de haalbaarheid hiervan weer ter discussie gesteld. In de afgelopen maanden heeft het rapport “Tijd voor Onderwijs” van de commissie Dijsselbloem weer nieuwe informatie opgeleverd. De tweede kamer gaat zich over de inhoud buigen. Waar gaat dit naar toe?

Betutteling maakt passief en afhankelijk

Je ziet de betutteling in het onderwijs toenemen. Overal is wel een vangnet of een regel voor. Het risico voor het onderwijs - en dus de leerling - is het gevoel dat je als leerling toch wel een reddingsvest krijgt toegeworpen. Het probleem van de leerling, wordt het probleem van de docent of iemand anders. De verantwoordelijk ligt niet meer bij de leerling maar bij de omgeving van de leerling.

Hoe krijg je de verantwoordelijkheid waar die hoort? Bij de leerling dus. Niet omdat je als school niets wilt doen, maar je verschuift de reddingsactie naar een hulpactie. In de praktijk betekent dit een fundamenteel andere aanpak van een onderwijsinstelling. De verantwoordelijkheid voor het leren moet meer in de handen van de leerling en niet in handen van de school. De leerling moet er iets van gaan maken. Je wordt als leerling meer serieus genomen.

Zelf verantwoordelijk voor het eigen leren

De schoolloopbaan van iedere leerling begint bij het basisonderwijs. Daarna…