Kernwaarden en gedrag

“Wij werken volgens bepaalde bedrijfswaarden,” zegt de opdrachtgever. Die hangen doorgaans ingelijst aan de wand. Of staan afgedrukt op een plastic torentje dat op het bureau staat. Specifieke waarden voor alleen díe organisatie. Maar altijd dezelfde. Naar elkaar luisteren, passie, open staan voor andere meningen, iets met samenwerken, afspraak is afspraak en natuurlijk staat de klant centraal. Maar vooral: respect voor elkaar hebben. Respect is populair sinds Balkenende en consorten.

Ik heb niets tegen waarden. Ik heb wat tegen principes maar dat is een heel ander verhaal.Waarden zijn in ieders leven belangrijk. Maar ze zeggen helaas bijzonder weinig over gedrag. Ik ben bang dat heer Laden dezelfde waarden als wij aanhangt. Doorgaans beroepen ook die drie jongetjes die een oude mevrouw verrot schoppen zich op respect. Dat ze dat niet kregen. Van die mevrouw of van de maatschappij.

Waarden zeggen helaas niet zoveel over het uiteindelijke gedrag van iemand. En gedrag is waar het in onze kenniseconomie om draait. Het gedrag van de medewerker van een organisatie bepaalt tegenwoordig voor het grootste deel het succes van die organisatie. Of die medewerker een beetje doortastend optreedt. Of hij of zij aardig en goed voor de klanten is. Of we elkaar een beetje verder helpen door inspirerend te zijn voor elkaar. Of we af en toe eens even met elkaar meedenken of -werken.

De meeste organisaties doen dan ook veel moeite het gedrag van hun mensen te beïnvloeden. Meestal door ze weer op een andere manier te ordenen. Als zelfsturende aan de matrix rapporterende omzetverantwoordelijke shared service unit. “Bij welke reorganisatie werk jij?”, is tegenwoordig de meest gemaakte grap op kantoor. Al die herschikkingen zijn goedbedoelde pogingen van de baas om het gedrag van de werknemers te beïnvloeden en zo de organisatie succesvoller te maken.

Ook de mensen in de organisatie willen graag succesvol zijn. Want werken bij een succesvolle organisatie betekent continuïteit, nieuwe uitdagingen, trots, af en toe wat geld er bij. Hoewel ze dat laatste lang niet zo belangrijk blijken te vinden zoals u vaak denkt, blijkt voortdurend uit onderzoek. Ze willen vooral: een leuke baas en nog liever leuke collega’s. En zich een beetje kunnen ontwikkelen. Dán heb je een leuke baan.

Eigenlijk willen ze…