Managers willen medewerkers besturen als hun auto: door een ruk aan het stuur willen zij hen van richting doen veranderen. Maar mensen veranderen op eigen houtje: als ze zelf iets vinden of als ze een opvatting van een ander begrijpen en ondersteunen.

Het boek Organisatiedynamica

Het boek ‘Organisatiedynamica’ van Thijs Homan (Academic Service, 2005) legt de link tussen jonge theorieën: het sociaal constructionisme en de chaos en complexiteitstheorie. Kortgeleden behandelde ik het boek met een groep studenten (ervaren personeelsmanagers). Onze ervaring: heerlijk en verschrikkelijk. Heerlijk vanwege de vondsten en wijsheden. Verschrikkelijk omdat het boek ingewikkeld is geschreven. Voor elk vondst is een nieuwe term bedacht. Ter illustratie een letterlijk citaat uit bladzijde 147 van het boek: Hierbij kunnen er via het medium van de social fabric allerlei vormen van ideeënseks en mentale en gedragsmatige fierljeps ontstaan die op den duur kunnen leiden tot lokale en collectieve betekenissen en tot nieuwe betekenisjets en – patches binnen de organisatie. Met deze bijdrage wil ik de meest relevante inzichten versimpeld weergeven en aanvullen met mijn eigen opvattingen.

Organisatieverandering: strategie en gedrag

Voorbeeld van veranderingsoperatie
Het management van een bank besluit dat de organisatie moet ´kantelen’. “Dat is modern, efficiënter en leidt tot meer klantgerichtheid” vertelt de directeur vanaf de zeepkist en hij vervolgt: “op  1 juli aanstaande moet de kanteling een feit zijn”.

Het management in het voorbeeld heeft gemerkt dat er bepaalde ontwikkelingen op de organisatie afkomen. In hun wijsheid neemt het maatregelen “iemand moet het doen, wij zitten hier om deze tent te runnen”.  Dergelijk management, met visie en daadkracht, gebruikt een kanteling, fusie, kostenoperatie, reorganisatie, herstructurering of cultuurtraject om de strategie gestalte geven. Cruciaal voor het slagen en vaak de bottleneck is het gedrag van de mensen. Gaan de medewerkers inderdaad mee met de kanteling? Het management doet, heel begrijpelijk, zijn uiterste best om de medewerkers te beïnvloeden maar zij zijn niet de enigen…

Groepjes en relaties

Mensen in organisaties worden…