Wakker geworden?

Ruim tien jaar geleden voerde een van de auteurs een studie uit naar de ‘economische kansen van het Nederlandse bedrijfsleven in China’. De belangrijkste conclusie loog er niet om: het goud lag op de stoep (Europa) dus waarom het van verre halen. Philips fungeerde zoals zovaak als grote uitzondering. Men maakte zich juist op voor een mondiale krachtmeting door zichzelf actief in China te positioneren en profileren. China zou volgens Philips (wij citeren uit 1993) “medio 2005 een grote invloed hebben op de wereldeconomie”. Verder zouden “Nederlandse ondernemingen tegen die tijd niet alleen actief moeten zijn in China, maar het ministerie van Economische Zaken zou ook een antwoord moeten hebben op de opkomst van het Chinese bedrijfsleven in Nederland”. Het onderzoeksrapport werd als een wake-up call gezien en overhandigd aan het ministerie van EZ. Het bleef bij een oorverdovende stilte.

Het houdt niet op met productieverplaatsing

Het is inmiddels 2005 en de Chinezen hebben in het afgelopen decennium bepaald niet stilgezeten. De afgelopen jaren was er in Nederland vooral aandacht voor productieverplaatsing van bedrijven naar China. Het exporterende bedrijfsleven gaf onlangs in het jaarlijkse Fenedex-onderzoek ‘Trends in Export 2005’ aan dat 22 procent van de productie op korte termijn zal worden uitbesteed naar China. Vorig jaar was dit nog maar 9 procent. Alarmerende cijfers die worden aangevuld met talrijke krantenartikelen, seminars en conferenties.

Natuurlijk betekent productieverplaatsing richting China niet per definitie een verlies aan Nederlandse welvaart. De exodus naar China kan per saldo besparingen opleveren. Door besparingen kan kapitaal in nieuwe (kennisintensieve) investeringen worden gestoken. Dat komt onze economie ten goede. Bovendien zal een groot deel van de banen helemaal niet kunnen worden uitbesteed omdat ze locatiegebonden zijn; denk bijvoorbeeld aan de dienstensector. McKinsey&Co. stelde nog niet zo lang geleden via onderzoek vast dat er veel meer banen verloren gaan door ‘gewone’ reorganisaties dan door de vlucht naar lagelonenlanden als China. Aan dit onderzoeksresultaat zit overigens wel een luchtje, want bij deze noodzakelijke reorganisaties speelt de snelle…