Er zit in de Nederlandse exportklomp een nogal lelijke en in het oog springende barst. De staatssecretaris van Economische Zaken, Van Dok-Van Weele, zet sinds enige tijd regelmatig de loftrompet aan de mond. We worden door haar voortdurend via uiteenlopende media met onze exportsuccessen geconfronteerd. De werkelijkheid loopt volgens Pieter Klaas Jagersma niet in de pas met het door de loftrompet aangegeven ritme.

Vaar een eigen koers

Als surfliefhebber spreekt de zinssnede surf niet mee op de golven van trends, maar vaar je eigen koers me bijzonder aan. Kijkend naar de situatie in Nederland valt in dit verband op dat de Nederlandse overheid geen herkenbare identiteit aan het exportbeleid heeft meegegeven. Het is onduidelijk welke koers er wordt gevaren, laat staan of er een eigen koers wordt gevaren. Er gebeurt op het gebied van het ontwikkelen van een constructief exportbeleid opmerkelijk weinig. Exportbeleid moet ten dienste staan van het Nederlandse bedrijfsleven, maar lijkt ondertussen meer op een politieke zandbak waar uiteenlopende ministeries met verschillende vormpjes en schepjes in de weer zijn.

Meer initiatiefkracht

Een kwalitatief hoogwaardig exportbeleid begint niet buiten maar binnen Nederland. Een overheid die in dit kader geen risicos durft te nemen neemt naar mijn stellige overtuiging een groot risico. Het huidige exportbeleid is het politieke resultaat van veelvuldig signaleren en reageren in plaats van initiëren en in nauwe samenwerking met het Nederlandse
bedrijfsleven implementeren van initiatieven. Tegen deze achtergrond is het niet opvallend dat het Nederlandse exportbeleid veel te veel aan één bewindspersoon wordt opgehangen. Er
is geen visie en geen strategie voor een wat langere termijn. Individuele bewindslieden vullen dan met hun persoonlijkheid al snel de witte vlekken op. Het daadkrachtige en zelfverzekerde optreden van de vorige staatssecretaris Van Rooy maakte in dat opzicht nog het nodige goed. Het wat minder zelfverzekerde optreden van Van Dok-Van Weele laat zien dat de exportvlag eigenlijk geen lading dekt. Het breken en voortdurend bekend maken van exportrecords lijkt na het voornoemde begrijpelijkerwijs wel eens een doel op zich te zijn.

Kwetsbaar

De jubelstemming rondom Nederland Exportland is niet terecht. De gematigde loonontwikkeling, de inkrimpende winstmarges, de voortdurende…