Er zijn evenveel argumenten te noemen voor Nederland Handelsland als voor Nederland Innovatieland. Daarom blijven we maar debatteren en rapporten schrijven, zonder te kiezen. Nederland heeft geen verhaal!

“Biedt de Nederlandse cultuur kansen voor innovatie en wat voor soort innovatie bedoelen we dan?” Dat was de vraag die centraal stond tijdens het zoveelste innovatiedebat, dit keer op initiatief van de Baak Management Centrum VNO-NCW.
De hooggeleerde Den Butter, de belangrijkste drijfveer achter het in 2003 verschenen WRR-rapport ‘Nederland Handelsland’, beantwoordde de vraag bevestigend. Ja, onze cultuur biedt kansen voor innovatie, mits we er voor kiezen een handelsland te willen blijven en we onze innovatie-inspanningen dus richten op het verbeteren en vernieuwen van handelstechnieken. Denk daarbij aan logistieke en marketing innovaties, juridische en financieringsinnovaties, ontbureaucratiseringsinnovaties en dergelijke, allemaal gericht op het substantieel reduceren van transactiekosten teneinde de handelswinsten te vergroten.

Onze kerncompetenties

Ik vond het een wat triviale koppeling van het innovatiethema aan de uitgesproken voorkeur van Den Butter voor Nederland Handelsland. Immers voor elke keuze geldt dat voortdurende innovatie een voorwaarde is om tot de top te kunnen blijven behoren. Dat geldt ook als je kiest voor Nederland Voetballand. En waarom vindt Den Butter dat onze cultuur meer kansen biedt om succesvol te zijn als handelsland dan als innovatieland? Het antwoord is kort en krachtig: omdat we dat al vier eeuwen heel goed doen! Handelen is onze nationale kerncompetentie. Nederland is nog steeds de inkoper van Europa, zo blijkt uit de import/export cijfers. Zelfs Philips en Shell zijn niet groot geworden omdat ze goed zijn in research, technologieontwikkeling en engineering, maar omdat Philips weet waar je het goedkoopst kunt produceren en omdat Shell voor het verkrijgen van boorconcessies over betere onderhandelingsvaardigheden beschikt dan haar concurrenten.

Kiezen!

Daartegenover stond mijn betoog waarvan de kern is dat we al te lang gepraat hebben en nu een duidelijke keuze moeten maken tussen Nederland Handelsland en Nederland Innovatieland. Wachten we daar nog langer mee, dan zitten we straks te kijken met een onoverbrugbare achterstand op de twee kopgroepen. Op dat moment een keuze maken, is nauwelijks nog relevant. Willen we niet in de…