In het tv-programma ‘Rondom Tien’ schreeuwde een verpleegster het meerdere keren uit: “Mijn vak is mij afgenomen!” Er zijn heel wat leerkrachten, bejaardenhulpen of politiemannen die gemakkelijk hetzelfde kunnen zeggen. De publieke sector wordt volgepompt met ’profit’-managementsystemen onder het motto “als je ze van A tot Z kopieert, zullen deze systemen ook in de publiek sector hun heilzame werking niet missen”. Gevolg; eigentijdse drama’s.

In nagenoeg elke organisatie die deel uitmaakt van de publieke sector wordt thans Integraal Personeelsbeleid, Kwaliteitszorg en Competentiemanagement ingevoerd. Beslissers en adviseurs hebben een onwankelbaar geloof dat het implementeren van deze “Top-3 van grote systemen” elke organisatie beter maakt. Echter, om een school, verpleegtehuis, ziekenhuis of politiebureau beter te laten draaien, is het nodig veel te grote systemen juist buiten de deur te houden.

Om het concreet en leesbaar te houden, richt ik me in dit artikel op het onderwijs en in het bijzonder op het primaire onderwijs. Parallellen met andere sectoren in de publieke sector zullen gemakkelijk te trekken zijn.

Woeste oceaan of kalme vijver?

Plannenmakers (ministerie, pedagogische centra) en onderwijsadviseurs voeren Integraal Personeelsbeleid (IPB) op als dé strategische vernieuwing van dit decennium op de basisscholen. En daar kan niet snel genoeg mee begonnen worden want de onderwijsdeskundigen die niet op een school werken, willen doen voorkomen dat scholen zich in eenzelfde turbulent vaarwater bevinden als profit-organisaties. Een school die gisteren nog niet begonnen is met loopbaangesprekken, is volgens hen al te laat om onderwijzers te behouden en scherp te houden. Beloningsdifferentiatie is nodig om personeel te binden want ‘high potential-onderwijzers’ schijnen voortdurend het internet af te stropen om die ene school tegen te komen waar ze professioneel veel beter tot hun recht komen. Als flitskapitaal schieten onderwijzers blijkbaar van de ene naar de andere school. Daarom kan een school schijnbaar niet zonder een schooldirecteur die als een ‘captain of industry’ zijn organisatie tussen de gevaarlijke klippen door loodst. Deze CEO doet er verder verstandig aan de…