Er zijn vele verschillen tussen de overheid en de wereld daarbuiten. Welke verschillen zien mensen die van een topfunctie bij de rijksoverheid naar een positie daarbuiten zijn verhuisd, of juist van buiten naar een topfunctie binnen de overheid kwamen? Dit is het vertrekpunt voor een serie interviews met oud-topambtenaren over trends en ontwikkelingen binnen het openbaar bestuur. In dit deel van deze serie: Ronald van Hengstum, voormalig directeur Cultureel Erfgoed van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en huidig directeur van Naturalis in Leiden.

De leukste functie binnen het rijk

Ronald van Hengstum geeft zijn opvattingen over de overheid weer. Hij vertelt over zijn eigen ervaringen en ideeën. We vroegen hem naar het meest opmerkelijke verschil tussen zijn functie van directeur Cultureel Erfgoed bij OCW en die van directeur van Naturalis. Van Hengstum geeft aan dat het van belang is om niet cynisch te raken als topambtenaar bij de overheid. “Dan moet je weggaan.”

Van Hengstum werkte tussen 1980 en 2003 bij de rijksoverheid. “Binnen een ministerie ben je overheidsdienaar en je adviseert de politiek die verantwoordelijk is. Ook als directeur van een beleidsdirectie is dat je kerntaak. Het is dus echt iets totaal anders dan werken in een groot museum en eigenlijk ook niet te vergelijken. Maar dat het echt iets anders was, was voor mij ook de reden die stap te zetten.”

Het grote verschil tussen zijn werk bij de overheid en zijn functie als directeur bij Naturalis in de dagelijkse praktijk, is dat hij in de laatste functie de bestuurder is. “Bij Naturalis ben je directeur en bestuurder tegelijk, dus je bent eindverantwoordelijk. Als je in het managementteam een actie afspreekt, dan gebeurt dat ook gewoon.”

Die opmerking moet niet leiden tot een karikatuur van de overheid met opmerkingen over hoeveel medeparafen wel niet voor zaken nodig zijn, vindt Van Hengstum. “De bureaucratie heeft ook een positieve functie. Het voorkomt willekeur, waarborgt volledigheid en juistheid voordat er over beslist moet worden. Zaken die binnen een ministerie veel zwaarder wegen dan daarbuiten.”

Dynamiek bij de overheid

De leukste periode van Van Hengstum was die onder Brinkman, toenmalig minister bij  wat toen nog WVC heette. Als hoofd algemene projecten maakte Van Hengstum de dynamiek van grote…