Europa, ethisch ondernemingsreveil of dwaallicht?

Bespreking van‘Onafhankelijkheid voor Europa’ door Donald Kalff

Recensie / Artikel gepubliceerd op 1 februari, 2005 in de rubriek Strategie & Bestuur

• Wat er in Amerika allemaal niet deugt
• Het zaligmakende nieuwe Euro model: samenwerken!
• Waarom kunnen de Euro ondernemingen concurreren?
• Commentaar: Kalff leeft in Utopia
• Amerika is ook niet zalig makend

‘Europa zal zijn eigen krachten mobiliseren en zoals bij veel maatschappelijke ontwikkelingen zal ook hier gelden dat de kentering later zal inzetten dan verwacht’ zo stelt Donald Kalff in zijn boek ‘Onafhankelijkheid voor Europa’, om te vervolgen: ‘maar vanaf dat moment zal het zich sneller voltrekken dan nu kan worden voorzien, en eenmaal op gang gekomen zal het veel verder reiken dan nu aannemelijk lijkt’. De reden dat dit gebeurt, ziet hij vooral in een naderende crisis in de VS.

Het boek is goed ontvangen in de Nederlandse pers. De tekst ademt veel romantische ‘wishful thinking’ uit en een vrij obsessieve anti Amerikaanse opstelling, kenmerkend voor vele elitaire vertegenwoordigers van ons werelddeel. Die vaak nog menen dat Europa superieur is aan de rest van de wereld. Ook al wijst alles er op dat wij in dit werelddeel steeds verder achteruit kachelen.

Wat er in Amerika allemaal niet deugt

Kalffs betoog komt in grote lijnen ongeveer hierop neer: Het Amerikaanse bedrijfsleven is niet tot fundamentele vernieuwing in staat, want ondanks alle schandalen rond Enron, Arthur Anderson, Tyco, Worldcom e.a en ondanks het uiteenspatten van de Internet zeepbel en nieuwe controlemaatregelen door de regering Bush hebben de Amerikanen weinig van hun fouten geleerd.

De resultaten van de Amerikaanse bedrijven waren in de jaren negentig weinig indrukwekkend want economische groei, verbetering van de werkgelegenheid, beperking van de inflatie en bestrijding van armoede waren met de (productiviteits-) voordelen, die de technologische revolutie te bieden had, veel minder rooskleurig dan voorgespiegeld. De risico’s door het drievoudige tekort van de handel, het tekort van de federale overheid en de hoge schulden van bedrijven en particulieren, zijn grotendeels ‘gekochte expansie’ met door anderen buiten Amerika betaalde kapitaal ‘injecties’. Er is roofbouw gepleegd; door overmatige aandacht voor korte termijn resultaten is veel aandeelhouderswaarde vernietigd. De Republikeinen onder Bush zijn bezig met verdere opvoering van het vrije markt kapitalisme, met een kleiner wordende overheid, verdere privatisering en liberalisatie van markten, bevorderen van vrije handel en terugdringen van de macht van vakbonden. Nieuwe ideeën blijken schaars een van de weinige uitzonderingen &hellip