1. Waar verzandt de vernieuwing?
  2. Hoe gaat het vaak? De disfunctionele reflexen
  3. De dynamiek van vernieuwen bij gevestigde organisaties
  4. Hoe kan het wel? Uitgangspunten voor daadwerkelijk resultaat
  5. Samenvatting en conclusies

De 1400 ambtenaren van het ministerie OCW moesten vooral niet cynisch doen over de vijfde grote vernieuwingsoperatie in tien jaar tijd. Na Sprong, van 7 naar 30, Kwaliteitsslag en Rekenschap, is nu Apollo de naam van het nieuwe verbeterproject. Want het ministerie is ziek....
NRC Handelsblad, 12 juni 2004

1. Waar verzandt de vernieuwing?

Veel organisaties zijn in verandering. Zowel in de publieke als de private sfeer moeten partijen zich voortdurend aanpassen aan de ontwikkelingen in hun omgeving door continu te vernieuwen en waar nodig snel te saneren. En dat doet soms pijn.

Creëren is onmogelijk zonder eerst te vernietigen.
Pablo Picasso

Voor innovatieve organisaties is dit inmiddels zo gewoon geworden dat vernieuwing zich op een welhaast natuurlijke wijze voltrekt. Daar heerst het besef dat te lang wachten neerkomt op een ongemerkt maar genadeloos afglijden.

Maar waarom heeft Albert Heijn zijn kosten niet eerder met de concurrentie vergeleken? Er heerste een kop-in-het-zand-steekcultuur. Men zweefde op een roze wolkje.
Volkskrant augustus 2003

Maar voor sommige organisaties is vernieuwen extra moeilijk. Vooral in organisaties die door een monopolie of succes in het verleden een gevestigde positie hebben bereikt, en daar nog steeds op kunnen teren. En waar vernieuwing blijft steken in papieren tijgers, of leidt tot eindproducten die slechts een cosmetische variant zijn op het bestaande.

.......maar een clown die al vijftig jaar hamburgers heeft verkocht, leer je niet zo gemakkelijk een nieuw kunstje......
over MacDonalds, Volkskrant december 2003

Dergelijke organisaties vinden wij overal, in allerlei branches en bedrijfstakken. Binnen de overheid maar ook in de non-profit en in het bedrijfsleven. Organisaties met een rijk verleden en een gevestigde positie, die worstelen met het daadwerkelijk realiseren met vernieuwing.

2. Hoe gaat het vaak? De disfunctionele reflexen

In dit type organisaties worden vernieuwingstrajecten vaak grootschalig en integraal ingezet.Vanuit de reflex van ‘we moeten iets doen’ wordt daarbij naar stevige middelen gegrepen.

Regelmatig zien wij dan het volgende:

De nieuwe leider: grote beloften na 100 dagen
Als een natuurlijke reflex is bij binnenkomst van een…