De kans bestaat dat je in je leven eens in aanraking komt met een Rechtbank. In een strafzaak of om te procederen in een civiele kwestie. Wat is dan precies de gang van zaken? Vrijwel niemand staat daar bij stil. Maar soms procedeer je zonder advocaat en moet je het zelf uitzoeken. Rechtbanken zijn zich in toenemende mate bewust dat hun processen voor verreweg de meeste burgers ondoorzichtig zijn. Met steun van de Raad voor de Rechtspraak begon daarom in 2006 bij de Rechtbank Alkmaar het traject ‘Naar een Begrijpelijke Rechtsgang.’ Het moest ervoor zorgen dat de procesgang voor de burger begrijpelijker werd. Dit artikel beschrijft hoe dat traject is vormgegeven. Het geeft veranderaars en leidinggevenden inzicht in de belangrijke succesvoorwaarden om een (cultuur-) verandering door te voeren in een complexe, professionele organisatie.

Uit onderzoek weten we dat burgers (rechtzoekenden in brede zin van het woord) onvoldoende weten wat ze binnen de gerechtelijke organisatie kunnen verwachten. De informatievoorziening vooraf en tijdens de complexe procesgang kan beter. Ook is het niet voor iedere rechtbank-medewerker een tweede natuur om zo helder mogelijk aan te geven wat je als rechtzoekende kunt verwachten en zijn de uitspraken nogal eens ingewikkeld geformuleerd. Mede daarom wilde de Rechtbank Alkmaar in 2006 de externe oriëntatie verbeteren en klantgerichter werken. Geen gemakkelijke opgave als je bedenkt dat het om te beginnen intern al onduidelijk is wie de klant precies is. Moet je bijvoorbeeld een mogelijk criminele verdachte eigenlijk wel je klant noemen? En als er sprake is van een advocaat bij de zitting, is dàt dan niet de klant van de Rechtbank?

Vertrouwen centraal

Om het speerpunt van de externe oriëntatie vorm te geven, bedacht het Gerechtsbestuur het traject ‘Naar een Begrijpelijke Rechtsgang’. Begrijpelijkheid heeft hier te maken met duidelijkheid en informatie(voorziening). Achterliggende gedachte was dat het vertrouwen van de burgers als procespartij in de Rechtspraak toeneemt, naarmate zij in alle fasen van hun rechtsgang duidelijk weten wat zij van een rechtbank mogen verwachten én wat zij zelf moeten en mogen doen. Het is dus van groot belang dat een Rechtbank vanaf het eerste contact met de rechtbank tot en met de uitspraak van de rechter duidelijkheid biedt.

De Rechtbank Alkmaar telt circa 275 medewerkers. Ze kent vier sectoren: Straf, Bestuur, Civiel en Kanton. Verder een stafsector Bestuursondersteuning. Iedere&hellip