De maatschappij heeft andere wendingen genomen

Wat zijn, over een langere periode beschouwd, de trends in het openbaar bestuur? Welke ontwikkelingen mogen we op grond daarvan verwachten voor de komende tien, twintig jaar? En wat zijn misverstanden gebleken of  hypes? We vroegen het een aantal voormalig topambtenaren. Zij hebben de veranderingen van nabij meegemaakt en kunnen daar nu met enige afstand op terugzien. In het derde deel van deze interviewserie: oud Secretaris Generaal van VROM Roel den Dunnen.

• Fundamentele veranderingen
• Achterhaalde overheidscommunicatie met volwassen burgers
• Politici zijn professionele amateurs
• Lik-op-stuk beleid voor journalisten en het kiezen voor de aanval
• Over het nut van prestatieafspraken in tijden van bezuinigingen
• Gebrekkige feedback door afstand tussen uitvoering en beleid
• Het gelijk van Brasz en het gebrek aan lokale belastingen
• De botsing tussen de polder met Brussel en de paus
• Dode regels
• De grootste hypes en misvattingen
  

Drs. R. den Dunnen De heer Den Dunnen was van 1991 tot 2000 SG van het ministerie van VROM. Na aanvankelijk onder anderen zeeman en officier der infanterie te zijn geweest, werkte de heer Den Dunnen vanaf de jaren ’70 in het openbaar bestuur. Daarbij was hij voor de PvdA vanaf 1970 zowel lid van Provinciale Staten van Zuid-Holland (tot 1974) als van de gemeenteraad van Rotterdam. Daar bleef hij lid van tot 1990 en hij was meerdere malen wethouder en van 1986 tot 1989 loco-burgemeester van Rotterdam. Na een jaar DG van VROM te zijn geweest werd hij in 1991 aldaar SG van dit ministerie. Van 1992 tot 1997 was de heer Den Dunnen ook nog buitengewoon hoogleraar planologie aan de Universiteit van Amsterdam. Momenteel is hij onder andere voorzitter van de Rijksakademie van Beeldende Kunsten.

Fundamentele veranderingen

Er is in de maatschappij de afgelopen decennia flink wat veranderd. Die ontwikkelingen vormen de achtergrond waartegen ook ontwikkelingen in het openbaar bestuur gezien kunnen worden.

1. Het egocentrisme is opgekomen. Het “ik” is belangrijker geworden en het narcisme is toegenomen.
2. Van vertrouwen in instituties zijn we ze gaan wanvertrouwen. Hoewel ook Drees een manipulator was, had hij wel het imago van ‘vertrouwensman’. Tegenwoordig is wantrouwen veel gewoner, niet alleen richting overheid, maar ook naar andere instituties.
3. De sociale verbanden lijken weg te zijn gevallen. De mensen zijn losgeslagen van instituties als kerken, vakbonden en andere sociaal-economische organisaties.
4. De wereld is steeds verder geïnternationaliseerd. Dat…