Managers voelen zich vaak persoonlijk geraakt door weerstand tegen de veranderingen die zij willen doorvoeren. Als gevolg kunnen er in organisaties zichzelf versterkende processen van actie en reactie ontstaan. Daardoor kunnen veranderingen stagneren of zelfs in het geheel niet van de grond komen. Juist de emotionele reactie van de manager op die weerstand vormt een belangrijke barrière om deze patronen te kunnen waarnemen en vervolgens te doorbreken. In een eerder artikel in Managementsite.net bespraken wij het interactieve systemische patroon. Ditmaal zullen wij nader ingaan op het daadkracht-patroon.


1. Het effect van uw reactie op weerstand

Naast hun veranderkundige bagage, brengen managers bij het interveniëren ook zichzelf mee. Hierdoor kan een persoonlijk patroon als reactie op weerstand ontstaan. Dit persoonlijke patroon kan op háár beurt de trigger zijn van een negatief systemisch patroon. Indien de manager in een dergelijk patroon belandt, worden door deze juist die interventies gedaan, die de negatieve spiraal versterken. Organisatie en manager kunnen daardoor in een zodanig actie-reactie patroon geraken, dat veranderingen stagneren of zelfs in het geheel niet van de grond komen.

Kenmerkend voor systemische patronen is, dat zij voor de participanten moeilijk te herkennen en te benoemen zijn. Zij vormen daarvoor zelf teveel een onderdeel van het probleem en zijn te nauw betrokken. Dit zet de situatie vast. Het maakt dat de veranderingsmanager niet alleen reageert zoals hij reageert, maar stelt hem tevens niet langer in staat om op afstand te beschouwen wat er aan de hand is


2. Systemische patronen bij veranderingsprocessen

In onze praktijk komen wij bij veranderingsprocessen een aantal van deze zichzelf versterkende processen steeds opnieuw tegen. Deze processen lijken terug te voeren op een aantal systemische patronen, die zowel in een negatieve als in een positieve actie-reactie spiraal kunnen geraken. Een negatief systemisch patroon is daarbij weerstandsverhogend. Een positief systemisch patroon bevordert veranderingsbereidheid en commitment. In een eerder artikel in Managementsite.net bespraken we het interactieve systemische patroon aan de hand van de…