Inleiding

Het is najaar 2002 en het woord crisis ligt bij steeds meer mensen op de lippen. Managers roepen alle hens aan dek en benadrukken de noodzaak om efficiënt en daadkrachtig op te treden. Help, de omzet loopt terug, de kosten zijn te hoog, het personeel moet harder werken en niets gaat meer vanzelf. Kortom, er moet een schepje bovenop.

Er is daadkracht nodig, de echte bezielde managers/ ondernemers worden nu op de proef gesteld en onderscheiden van de bureaucraten. Geld is een probleem of dreigt dat te worden, dus; hou vast wat je hebt en wees zuinig is het devies. Daarom worden de budgetten overal gekort. Ondertussen vermorzelen mensen en bedrijven zichzelf in hun wanhopige poging greep te houden op de situatie. Voorbijgaand aan die andere mogelijkheid om de zaak onder controle te houden, en die luidt: loslaten.

Een paar voorbeelden van zaken die managers juist in deze periode in enige mate (!) zouden moeten loslaten:

  • rationeel denken; Albert Enstein hield ons al voor: Logica brengt je van A naar B, verbeeldingskracht brengt je overal. Rationeel denken is vaak de vijand van het visionaire, maar op z'n best het complementaire deel van onredelijke passie en bezieling.
  • voorspelbaarheid; sinds 11 september moeten we niet alleen rekening houden met het onvoorspelbare, maar zelfs het onvoorstelbare. De zaken gaan toch altijd weer anders dan we van te voren dachten te kunnen voorspellen. Op de aandelenbeurzen weten ze daar alles van. Managers zullen meer improvisatietalent moeten ontwikkelen en minder strategisch moeten denken.
  • efficiency; Alles wat efficiënt gebeurt blokkeert creatief denken. Weliswaar is efficiency vaak het gevolg van creativiteit, maar uiteindelijk biedt het uitgesleten pad geen nieuwe vergezichten en dringt niet tot het zoeken naar nieuwe paden. In efficiënte organisaties zijn het de procedures die sturend zijn en de mensen die volgen. Dit levert volgzame mensen op, die je vervolgens gebrek aan originaliteit en eigen verantwoordelijkheid kunt verwijten.
  • geld: een van de grootste misverstanden is dat ondernemen (en het managen dat daaraan ten dienste staat) om geld zou gaan. Het gaat om bezieling; doen wat bij je past, vormgeven van je eigen persoonlijkheid als ondernemer/manager. Als je gevonden hebt wat bij je past, volgt het geld vanzelf.

Bovendien: geld focust mensen op hun tekort in plaats van hun…