Fraude, sterk geflatteerde winstcijfers, vernietiging van documenten, onkunde, zelfverrijking, moedwillige verdraaiing van de feiten. De rol van banken, accountants, adviseurs en van betrokken 'top-managers' ligt zwaar onder vuur. Beurskoersen kelderen, saneringen volgen en sommige bedrijven verdwijnen zelfs geheel. De aandeelhouders en werknemers zijn bijna altijd het kind van de (jaar)rekening.

Fallen Idols

Managers, accountants, adviseurs en ondernemers blijken toch normale stervelingen te zijn. Zelfverrijking en het dienen van alleen het eigenbelang lijken momenteel wel de minst erge beschuldigingen. Goede, betrouwbare managers zijn volledig ondergesneeuwd door berichten over malversaties en fraude van minder te goeder trouw handelende bestuurders.

Zijn deze ontwikkelingen een 'fact of life', een schoonheidsfoutje van een anderzijds goed werkend kapitalistisch systeem? Moeten wij er van uitgaan dat genoemde problemen er gewoon 'bij horen' en alleen maar in aantal zullen toenemen? Of is een mentaliteits-verandering noodzakelijk? En hoe is die dan tot stand te brengen? Ik verwijs in dit kader naar eerdere bijdragen in M@n@gement, onder meer van Baarspul (Provincie Zuid Holland), Kerklaan, Jagersma, Pieterse en Visser.

Ethiek: Het bedrijf als hoeksteen van de samenleving

Ethiek, managen en ondernemen zijn (blijkbaar) uiterst moeilijk te combineren grootheden. Veel hangt samen met cultuur, identiteit, opvoeding en integriteit van mensen. Neem cultuur. Wie in een Westers kapitalistisch systeem wordt grootgebracht, heeft andere ethische ideeën over verdeling van welvaart, eigendom, werk en winst dan iemand die is opgegroeid in een socialistisch systeem, Afrikaans- of Islamitisch land. Denk daarbij aan zaken als heffing van rente, de rol van handel(-aren) en overheidsdienaren of het aannemen van steekpenningen. Wat wij ethisch als 'normaal' beschouwen, wordt op 2 uur vliegen als absurd bestempeld, en vice versa. Declaratiegedrag van de Franse president wordt fout, maar aldaar toch ook weer normaal geacht en snel afgedaan. Veel minder excessief declaratiegedrag in Nederland wordt al snel fraude genoemd. Een ander voorbeeld: Wat wij in Nederland moeilijk te bestrijden kartels noemen, werd in Amerika al een eeuw geleden…