Inleiding

"We wilden in onze wekelijkse vergadering elkaar meer feedback geven, maar toen we daar gisteren mee begonnen kregen we bijna slaande ruzie. We hebben het voorlopig maar weer afgeblazen. Kun je ons helpen?"

Toen ik onlangs van een groep ervaren professionals dit verzoek kreeg, verbaasde het me dat een zo goedbedoeld en algemeen toegejuicht initiatief direct al tot zoveel problemen leidde. Toen ik er wat langer over nadacht maakte deze verbazing echter plaats voor verwondering. En wel over de naïviteit waarmee we het geven en ontvangen van feedback al zo lang benaderen. Tijd voor een artikel.

Algemeen wordt het geven en ontvangen van feedback gezien als middel om organisaties op een hoger niveau te brengen. Veel bedrijven en instellingen hebben al spelregels geformuleerd om dit proces van feedback geven meer op gang te brengen en tegelijkertijd niet uit de hand te laten lopen. Deze regels zijn al dan niet expliciet gekoppeld aan inspirerende waarden als openheid, eerlijkheid, duidelijkheid, samenwerking en vertrouwen. We introduceren de regels in trainingen en teamsessies en beloven elkaar oprecht voortaan direct aan de betrokkene te melden waar deze zich nog kan verbeteren. Toch is nog steeds de meeste feedback te horen als gemopper bij de koffieautomaten en wordt directe feedback vaak ervaren als een in fraaie woorden verpakte persoonlijke aanval. Waar wringt nu de schoen?

Posities, intenties en spelregels

Feedback wordt vrij algemeen gezien als een manier om de ander te helpen. Maar is dit ook de realiteit?

Iemand gooit luidruchtig zijn heldendaden van het weekend in de groep, terwijl jij met een klant aan de telefoon zit. Jij verzoekt om stilte. Is dit dan een welgemeende poging om de ander in de gelegenheid te stellen zijn gedrag te verbeteren? Of wil je gewoon dat hij even zijn kop houdt? Is het altruïsme of eigenbelang? Waarschijnlijk het laatste en daar is helemaal niets mis mee (je wilt tenslotte gewoon je werk goed doen).

Maar nu ben je slechts toeschouwer. Je ziet dat de persoon aan de telefoon last heeft van de herrie en zich groen en geel ergert. Is jouw tip aan de ander om het iets rustiger aan te doen dan ook eigenbelang? Waarschijnlijk niet. En als je de manager bent van die persoon en hem al vele keren gewaarschuwd hebt wat rustiger te doen? Nu heeft jouw…