Inleiding

Kostenbeheersing doet het goed in de praktijk van controllers en management consultants. Zeker nu in het huidig tegenzittend economisch tij is er extra veel aandacht voor. Onder verschillende benamingen - activity based costing, cost management, kostentoerekening -, stellen deze concepten organisaties in staat om kostprijzen te berekenen en om tot kostenbeheersing te komen.

In dit artikel wordt betoogd dat cost management systemen in het verleden vooral voor handels- en productiebedrijven zijn ontwikkeld en ingevoerd, terwijl de noodzaak voor inzichtelijke kosteninformatie juist meer bij andere bedrijfstakken aanwezig is. Cost management systemen uit de industrie kunnen echter niet zonder meer als best practice worden toegepast. Bedrijfstakken buiten de industrie zullen bij de ontwikkeling zelf de handen uit de mouwen moeten steken.

Kosten verdelen is eenvoudig: de theorie

Het is bekend dat cost management geen exacte wetenschap is, en dat het principe eenvoudig is: zorg eerst dat je weet welke kosten een directe relatie hebben met datgene waarvan je de kosten wilt weten - bijvoorbeeld een product of klant. Reken vervolgens indirecte kosten -bijvoorbeeld overheads- toe met een heldere allocatiesleutel aan die producten of klanten. Easy does it.

Kosten verdelen is niet eenvoudig: de praktijk

In praktijk blijken middelgrote en grote bedrijven grote moeite te hebben om inzichtelijke kosteninformatie te genereren, en inzicht te krijgen in de winstgevendheid van producten, klanten en activiteiten. In tegenstelling tot wat verwacht kan worden van een bedrijfstak waar geld zo'n centrale rol speelt, hebben financiële instellingen bijvoorbeeld beperkt inzicht in de kostprijs van hun verschillende diensten.

Verschillende bedrijven en bedrijfstakken kunnen in verschillende groeistadia van ontwikkeling van cost management geplaatst te kunnen worden. Hieronder is dat overzicht weergegeven. Er worden 4…