Tegenvallende resultaten

Het uitgebreide veld van management van verandering, management of change, innovatiemanagement en wat dies meer zij overziende lijkt er heel weinig nieuws onder de zon. De meeste handboeken en artikelen geven een overzicht van een paar theorieen, een handvol onderzoekingen, een dozijn aanpakken en , gelukkig, veel case beschrijvingen.

Daarnaast is de honger van managers en medewerkers in organisaties naar kennis en kunde op het gebied van verandermanagement haast onstilbaar. Wat voor ingewijden heel oude koek is blijkt voor "het gehoor" toch steeds weer eye openers te bevatten.

Wat opvalt is dat de toon de laatste tijd wat somber gestemd is over het resultaat: veranderingsprojecten mislukken, verzanden, voldoen niet aan de verwachtingen, laten het betreffende bedrijf in verwarring achter. De zorg om de resultaten van veranderingsprojecten deel ik: te vaak lees of hoor je van mislukte trajecten, waarbij de schuld overigens opmerkelijk vaak in het midden ligt. Het is zeker niet zo datveranderingsadviseurs of -projectleiders of hun aanpak altijd de schuld hebben van het mislopen van veranderingen. Een flink deel komt voort uit veranderende omstandigheden die het doel van het betreffende project overrulen. Ik ben eerder geneigd deze mislukkingen positief te duiden: de organisatiemoet op kortere of langere termijn toch veranderen en heeft hiermee nu kunnen oefenen en kan daarmee leniger inspelen op navolgende veranderingen. Aan één kant nogal wiedes dat resultaten tegenvallen met zo'n magere basis aan theorievorming en gedegen relevant onderzoek. Aan de andere kant: ook het onderzoek waar alle narigheid rond verandermanagement uit zou moeten blijken is flinterdun! (zie bijvoorbeeld Cozijnsen, 2001). Dus de vraag is of we ons uberhaupt druk moeten maken om Cassandra achtigen. Nederland verandert rustig door...

Bovendien de remedie, die op basis van zwartkijkerij rond verandermanagement wordt verstrekt lijkt wel erg gemakkelijk geconstrueerd:

  • veranderen met behulp van internet
  • veranderen door middel van large scale interventions

In de navolgende bijdrage ga ik kort in op de gemeenschappelijke noemers in de verschillende theorieen en aanpakken en bespreek ik de twee hierboven aangeduide remedies.

Theorie

Heel kort door de bocht laten de theoriëen zich gemakkelijk in een paar samenhangende begrippen samenvatten:

  • Topdown versus bottom up : vele verander projecten werken…