Inleiding

Onderzoek wijst uit dat veel fusies en overnamen ondanks hoge verwachtingen van de betrokkenen tot weinig opwekkende resultaten leiden. De oorzaken hiervan zijn velerlei: overmoed bij het betreffende topmanagement, onvoldoende incalculeren van cultuurverschillen tussen de fusiepartners, turbulente ontwikkelingen in de bedrijfstak. In deze bijdrage loop ik een aantal van deze ontwikkelingen met u door.

Het voortraject

Fusies en overnamen verschillen hemelsbreed in het gekozen voortraject. Soms zijn de partners al jaren met elkaar in gesprek en komt men tot de conclusie dat er nu spijkers met koppen geslagen moeten worden. Een goed voorbeeld hiervan is KLM en British Airways . In het begin van de jaren negentig waren de voorbereidingen van een fusie tussen deze twee luchtvaartmaatschappijen in een vergevorderd stadium. Toch ging de fusie op het laatste moment niet door: verklaring die destijds werd gegeven: topman Bouw van de KLM had zijn hand overspeeld, hij wilde een onevenredig deel van de invoed in de nieuw op te richten gefuseerde onderneming. Eind 1999 begin 2000 was KLM een heel eind gevorderd met een fusie met Alitalia . Ook een maatschappij waar al jaren mee gesproken was in termen van enigerlei samenwerking. In april 2000 kwam er een abrupt einde aan de voorgenomen fusie: topman Van Wijk van KLM blies de plannen af omdat de Italiaanse overheid niet opschoot met het belangrijke vliegveld Malpensa bij Milaan. Dit was de officiële verklaring. Officieus werden veel andere verklaringen vernomen, waarvan de belangrijkste waren:

  • de cultuur van de Nederlanders en de Italianen bleek toch wel erg te verschillen

  • parallel gevoerde besprekingen met British Airways leken meer veelbelovend.

De Italianen begrepen niets van de abrupte beëindiging van de voorgenomen fusie en namen het KLM bijzonder kwalijk dat British Airways ineens weer op het tapijt verscheen. Men vatte dit op als verraad. Nu inmiddels ook de fusiebesprekingen met British Airways zijn afgebroken praat KLM in april/mei 2001 weer met Alitalia, dat inmiddels een nieuwe topman heeft. Of het dit keer iets wordt zal de tijd leren. Op 11 juni 2001 meldt de Britse zondagskrant The Sunday Times : 'British Airways en KLM praten weer over fusie'. Volgens het blad heeft directeur Rod Erdington van British Airways de afgelopen weken…