Toen de heer Kist, voorzitter van de Raad van Bestuur van ING, een paar maanden geleden bij de presentatie van de kwartaalcijfers zei dat de bestaande ING-klanten verder 'uitgemolken' moesten worden, gaf hij een prachtige voorzet voor deze mini-reeks. Dat de topman het streven van ING zo formuleerde was natuurlijk onhandig - ga maar eens aan je klanten uitleggen dat je ze wilt uitmelken - maar wel eerlijk. En laten we eerlijk zijn, lijken moderne bedrijven en overheden niet steeds meer op intensieve menshouderijen?

Hoe efficienter, hoe gevoeliger voor storingen

Gedurende een aantal jaren mag ik als gastdocent aan de Landbouwuniversiteit Wageningen (LUW) een kleine bijdrage leveren aan het vak Ketenstrategie. Dat is buitengewoon boeiend. Ik kom in aanraking met een wereld die zich niet alleen onderscheidt in de manier van aanpak (inhoud komt nog vaak voor de vorm, doe maar gewoon dan doe je gek genoeg), maar die ook voorop loopt in het toepassen van moderne managementmethoden en technologie (zoals genetische manipulatie). De agribusiness is een interessant studieobject voor ketenstrategie. Nergens zijn zoveel kwaliteitszorgsystemen en nergens kan met zo'n groot gemak verandermanagement worden toegepast als in de agribusiness. Planten en dieren geven nu eenmaal zonder morren hun leven voor de goede zaak. Nergens zijn de kengetallen in het termen van bedrijfsperformance dan ook zo geweldig als in de Nederlandse agribusiness. We hebben de hoogste melkproductie per koe, de meeste biggen per fokzeug, de laagste sterftecijfers per diersoort en de gunstigste conversiecijfers (de hoeveelheid voer afgezet tegen de vleesproductie). Kortom: de Nederlandse agri-wereld behoort wereldwijd tot de top als je kijkt naar de fysieke output.

Om begrijpelijke redenen is de agribusiness verder in zijn ontwikkeling dan de rest van het Nederlandse bedrijfsleven; mensen laten zich nu eenmaal niet zoals vee naar de slachtbank leiden. Hoewel? Zijn we in de maatschappij toch ook niet op weg om overal intensieve menshouderijen te creëren? Binnen alle bedrijven is er een teneur van toenemende industrialisering, schaalvergroting, kostenefficiëntie,…