Een van de eerste opvallende uitspraken van Gerrit Zalm als baas van ABN/Amro was dat medewerkers intern vrijuit hun visie moeten kunnen geven. Kennelijk was dat in het verleden niet het geval. Mogelijk heeft dat aan de ontstane problemen bijgedragen. Zouden er veel medewerkers tegen het naderende onheil gewaarschuwd hebben en nog nèt niet de bank uit zijn gejaagd?

Hoe is dat mogelijk? Oorzaak is de globalisering. Die heeft ervoor gezorgd dat bedrijven en instellingen veel sneller dan voorheen moeten veranderen. Met name organisaties die van oudsher weinig echte concurrentie te duchten hadden, hebben het daar heel moeilijk mee: overheidsinstelling, non-profit-instellingen, voormalige overheidsbedrijven, maar ook banken. Deze organisaties lijken zich van binnenuit tegen verandering te verzetten.

Als reactie daarop zijn bij veel van deze bedrijven en instellingen topmanagers aan de macht gekomen die vooral willen ‘doorpakken’. Dat is op een verantwoorde manier mogelijk, maar alleen op basis van een scherp beeld van hoe de organisatie in elkaar zit en in zijn omgeving staat. Daarvoor zijn intern discussies en open verhoudingen nodig.

Managers die dat bepleiten geven in eerste instantie echter niet het beeld een doorpakker te zijn. Wie dat wèl doen, zijn de mensen die juist níet willen luisteren en al zeker niet willen horen wat niet in vooroordelen en rotsvaste overtuigingen past. Die weten al wat nodig is en hoeven alleen nog maar door te pakken: De George Bushes en de Bokito’s.

Niet alleen in Nederland hebben we genoeg van de Bushes. Een groot deel van de wereld zoekt leiders die juist tegenspraak opzoeken en de discussies aangaan, om daarna op goede gronden verantwoorde keuzes te maken: de Obama’s. Die alom gevoelde voorkeur vormt een stap vooruit in onze beschaving.

Deze column werd ingezonden door Frank Geene. Heeft u ook iets wat u bezig houdt? Plaats uw eigen column ›