Het Falen volgens Balkenende
De vraag is wat de oplossing is van dit probleem
Volgens premier Balkenende is de economische crisis niet het gevolg van tekortkomingen van ons economisch systeem, maar van menselijk falen. Hij heeft gelijk. Het zijn immers topmanagers die beloningsystemen hebben gekozen die tot onverantwoorde risico’s leidden. Het zijn toezichthouders die hun ogen hebben gesloten. En het is een meerderheid van politici die het functioneren van de vrije markt hebben overschat.
De vraag is wat de oplossing is van dit probleem. Biedt de crisis voldoende wijze les om de falende personen voortaan goed te laten functioneren? Kunnen opleiding, training en coaching uitkomst bieden? Of hebben we te maken met een generatie gemakzuchtige topmanagers en –bestuurders die zichzelf vooral overschat en die het beste zo snel mogelijk het veld kan ruimen? Vraag me af wat het antwoord van Balkenende is.
Deze column werd ingezonden door Frank Geene. Heeft u ook iets wat u bezig houdt? Plaats uw eigen column ›
Het economisch systeem is een gemankeerd systeem dat nergens vanuit gaat. Het werkt organisch en houdt zich niet aan geldende mores. Wie het beheert, zijn diegenen die bepalen hoe het eruit ziet. Mensen zijn opportunisten, dit is onze grootste en gelijk onze gevaarlijkste eigenschap. Geef mensen met zwakke mores de kans, en ze nemen die beslissing die voor hen persoonlijk het beste uitvalt. Bestuurders en politici hebben geen goede score waar het deze zaken aangaat. Helaas is er geen andere oplossing want we zijn er met zijn allen aan overgeleverd. Een ander systeem werkt ook niet beter, gezien experimenten met socialisme en communisme.
Over tien jaar, als de krokodillentraantjes van de politici en bestuurders zijn opgedroogd, gaan we gewoon verder waar we gebleven zijn en doen waar we goed in zijn, namelijk zakken vullen. Leve de vrijheid, leve het kapitalisme.
We zullen het ermee moeten doen… goede tijden, slechte tijden.
De banken en verzekeraars hebben jarenlang willens en wetens hun klanten uitgemolken met o.a woekerpolissen, woekerpensioenen, bonussen, immorele provisies, IPO’s, toezicht van de DNB traineren, e.a. “slimmigheden”. “De overheid” is meegaand, want de bazen zijn zulke beschaafde heren. Men had beter kunnen weten want over de missstanden werd al jarenlang gepubliceerd. Er zijn genoeg ambtenaren die dit weten en gefrustreed zijn over het gedogen. Immoreel gedrag is niet alleen voorbehouden aan topmanagers bij de banken, maar dus ook bij de overheid.
Het slechte voorbeeld dat ze geven heeft het vertrouwen in de “elite” al jaren geleden doen verdwijnen. De kredietcrisis is het bewijs dat het volksgevoel juist was. De oplossing is te werken aan een systeem van sociale controle in je directe omgeving. De journalistiek kan dat niet alleen en de burger moet verantwoordelijkheid nemen voor wat hij ziet en vermoedt. Dat vraagt om moedige inzet, zoals dat ook nodig is voor het helpen van de politieagent, de belaagde ambulancebroeder, de bespuugde conducteur, de geschopte buschauffeur, de geslagen leraar, de overwerkte verplegers, enz.
Investeren om systeembanken overeind te houden is sociaal OK, maar zonder consequenties voor de foute elite vergroot het de kloof verder. Het draagvlak verdwijnt en het publiek doet niet meer mee of stemt radicaal. Wat nodig is, is een openbaar immaterieel beoordelingssysteem voor het moreel gezag van bestuurders. En dan elk jaar de koerslijst publiceren: de morele Quote 500!
Het één sluit het andere niet uit. De genoemde menselijke factoren zijn onderdelen van het economische systeem en door het falen van die, en wellicht nog een paar andere, menselijke factoren heeft het economisch systeem gefaald. Het is natuurlijk wel zinvol om te kijken welke zaken er binnen het economische systeem mis zijn gegaan omdat je dan gerichter naar oplossingen kunt zoeken. Economische systeem worden vooral door mensen en menselijk handelen “gebouwd”. Voor de “verbouwing” zul je dus ook weer bij mensen en hun handelen moeten zijn.
De premier heeft volkomen gelijk wanneer hij stelt dat de economische crisis niet het gevolg is van tekortkomingen van het economisch systeem maar van menselijk falen. Het economisch systeem voorziet immers ook in aansprakelijkheidstellingen wanneer menselijk falen (wanprestatie/wanbeleid) manifest wordt. Met zijn uitspraak wekt de premier dan ook de indruk dat hij geen voorstander is om diegenen die hiervoor verantwoordelijk zijn aansprakelijk te stellen en te houden. Niet verwonderlijk aangezien de overheid zelf in zijn hoedanigheid als toezichthouder schromelijk tekort geschoten is. Indien de premier inderdaad bij zichzelf denkt: “heer, laat deze kelk verder aan mij voorbijgaan” dan wordt door dit falen alsnog het economisch systeem ontwricht.
Ik denk dat Balkenende wel gelijk heeft. Uiteindelijk zijn het wel de mensen. Een van de dingen die daarbij wel gezegd moest worden is dat we zo langzamerhand een land zijn geworden van zoals Maarten van Rossum onlangs zei bij DWDD `Ze hebben er geen verstand van, maar ze hebben wel een mening´.
Dat geldt zeker ook over de financiele crisis, de oorzaken en de oplossingen.
Het is stuitend om te zien dat bv in de politiek (maar daar niet alleen) mensen minister kunnen worden zonder er verstand van te hebben, mensen woordvoerder kunnen worden van een gebied waar ze niets van afweten en mensen bij genationaliseerde banken op stoelen worden gezet waar ze ook totaal geen kaas van hebben gegeten.
Ik heb nog nooit zoveel onzin bij elkaar gezien, gehoord en gelezen als de afgelopen 12 maanden over de financiele crisis, de banken etc.
Mijn broer zaliger noemde dat al in 1997 de ´debilisering van de Nederlandse samenleving´.
Als ik Balkenende was, zou ik ook eens naar mijzelf kijken, naar mijn eigen regering etc. Dankzij zijn en vorige regeringen is de noodzakelijk hervorming van de Nederlandse economie uitgebleven en is het wachten op nog grotere werkeloosheid.
De enige oplossing voor de crises ligt in het inschakelen van betrouwbare experts uit de betrokken domeinen, en niet door het inschakelen van pseudo-experts die maar wat roepen.
´Schoenmaker, blijf bij je leest´.
Mvg
Tony de Bree
grappig, het komt door mensen dat ons economisch systeem faalt,
maar ook door het systeem zelf. Het zou handig zijn dat op de een of ander
manier rekening gehouden kan worden met de mogelijke mensenlijke fouten.
Dan wel de meest voorspelbare fouten natuurlijk, die keer op keer blijken voor te komen.
Mensen willen toch graag uiteindelijk hun eigen zaken vullen, h’e?
In dit opzicht kan je weer wel spreken van tekortkomingen van ons economisch systeem.
Balkenende creert hier een valse tegenstelling. Economische systemen zijn van menselijke makelij. Wat werkelijk van belang is de vraag waar de financiele schade van het falen hogerop in de hierachie neerslaat. Dat is bij de burger in zijn hoedanigheid van belastingbetaler of van bedonderde consument van woekerpolis, aandelenleaseproduct enzovoorts. Dit laatste is te meer het geval wanneer ook het rechterlijk mechanisme van schadeherstel faalt o.m. door een verkokering van het recht en/of tekortschietende regelgeving, waarin schadeveroorzakers vrijuit gaan..
Kennispartner
Ronald van Domburg
Jacco van Uden
Jesse Zuurmond
Arend Ardon
Marjo Korrel
Willem Mastenbroek