Het Financieel Dagblad van 15 juni gespeld. En vastgesteld dat niet alleen het Nederlands elftal slecht presteert. De Gasunie heeft volgens de Rekenkamer een investering van 2,2 miljard gedaan in Duitsland. Volgens het Financieel Dagblad is het een fiasco geworden. De minst transparante man van Nederland, minister Verhagen, vindt dat oordeel niet terecht, vindt dat het rapport bepaalde successen niet mee weegt, maar ondertussen wordt Henk Chin Sue, de CFO van de Gasunie, wel ontslagen. ‘In overleg’ heet het. Maar we moeten niet denken dat het iets te maken heeft met het Duitse debacle.

De vraag werpt zich op wie verantwoordelijk is. Maar dat hoor je nooit. En ik heb ook niet het gevoel dat er buiten Chin Sue iemand verantwoordelijk wordt gesteld. Zijn hoofd redt dat van anderen. Maar dat baart geen vertrouwen voor de toekomst. 2,2 miljard kan niet vallen onder de verantwoordelijkheid van één man. En de politiek? Den Haag zat te slapen, maar ze zeggen daar dat ze vanaf nu wakker zijn. Ze zijn te laat geïnformeerd.

Dit bericht over slecht bestuur staat niet op zich. Zo rommelt het bij Portaal, een woningcorporatie. Het tekort liep daar in anderhalf jaar op van 120 miljoen tot 550 miljoen! Dit komt doordat Portaal, in de woorden van directeur Bert Keijts ‘een beetje verleid’ zijn door de banken.

Ze hebben bij Portaal een forse portefeuille derivaten. Die zijn erg afhankelijk van indexen en rentestanden. Dus kwetsbaar. Heel dom om dat spul binnen te halen. Paniekvoetbal ook om lange financieringen rond te krijgen. En dit wordt aangemoedigd door banken, zegt Keijts. Birgitte van Hoesel was één van de bestuurders, onder wier verantwoordelijkheid dit werd gedaan.

Van Hoesel is dus verantwoordelijk. Maar intussen vertrokken. Ze is zojuist benoemd tot mededirecteur van het Waarborgfons Sociale Woningbouw. Het wekt de indruk dat je in besturen rustig foutjes kunt maken, de topfuncties liggen er kennelijk voor het oprapen. Als je maar op tijd weg bent.

Keijts wijst daarnaast naar nog meer partijen. De banken bijvoorbeeld. Die moedigen bedrijven aan de riskante derivaten te nemen. Volgens de Portaal-directeur zijn toezichthouders ‘jarenlang’ veel te tolerant geweest. Het Centraal Fonds Volkshuisvesting bijvoorbeeld. Die veel te laat hebben geacteerd. En dan natuurlijk de politiek. Die had spelregels moeten opstellen.

Nu, nu de derivaten tot steeds ernstiger tekorten leiden, zijn de banken ineens niet zo toeschietelijk meer. Volgens Keijts is dat een machtsspel. Gemeenten doen er ook aan mee. Amersfoort en Utrecht. Die borgen ineens geen liquiditeitssteun meer. Keijts vindt dat in strijd met de afspraken.

Hier kunnen we niet streng genoeg zijn. Bestuurders die zich laten verleiden door banken, inactieve toezichthouders, een gasbedrijf dat geldt in een zwart gat gooit, politici die geen spelregels opstellen en gemeenten die afhaken wanneer het moeilijk wordt. Laten we niet denken dat het geen mensenwerk is. Het is wel mensenwerk. Er zijn mensen voor dit soort zaken verantwoordelijk.

Bestuurders hebben altijd hun mond vol over het nemen van verantwoordelijkheid, maar als ze zelf wanprestaties leveren is het altijd de schuld van een ander. Daarin verschillen ze dan van ons nationale voetbalelftal, dat na het verloren EK tenminste toegeeft gefaald te hebben. Met zure gezichten, dat wel, maar je hoeft niet blij te zijn wanneer je de wereld vertelt dat het niet goed is gegaan. Maar vertel het wel! En dat is wat je bij bestuurders nogal eens mist.

Zo horen we van Bert Keijts niet dat hij in 2008 vijf miljoen (!) heeft geïnvesteerd in een future center onder de naam LEF. Een fitness blog schreef hierover: ‘Regelmatig een yogalesje, beetje mediteren of simpelweg uitwaaien werkt voor mij heel goed om tot ideeën, oplossingen en inzichten te komen. Maar dat Rijkswaterstaat vijf miljoen belastinggeld investeert in een relaxruimte annex denktank om ambtenaren te stimuleren in hun persoonlijke groei, is natuurlijk om te gillen. Vandaar waarschijnlijk dat het zogenaamde ‘Future Center’ de naam LEF kreeg.’

Zolang een land te maken heeft met zwakke bestuurders zal de crisis niet snel afgewend worden. Blijven we dit accepteren of gaat iemand er iets aan doen?

www.pitchersupport.com

Deze column werd ingezonden door Bert Overbeek. Heeft u ook iets wat u bezig houdt? Plaats uw eigen column ›

Gerelateerde items