Complexiteitstheorie: een nieuw paradigma voor organisatiebesturing

De wereld van werk kenmerkt zich vandaag de dag door een duizelingwekkende complexiteit. Er is sprake van een ongekende technologische revolutie. Talloze oude grenzen en beperkingen vallen weg. De ene verandering brengt de andere met zich mee. Alles lijkt met alles samen te hangen. Voorspellen wat er gaat gebeuren is extreem moeilijk of onmogelijk. Managers die hiermee geconfronteerd worden, komen er achter dat de meeste van hun basisassumpties en zekerheden niet meer van toepassing zijn. Een nieuwe wetenschappelijke stroming, die van de complexiteitstheorie, biedt een steeds concreter raamwerk voor het inrichten en geven van leiding aan organisaties. Is de complexiteitstheorie de zoveelste management-hype? Nee, er is een verschil. De meeste management theorieën zijn helemaal geen theorieën maar veel meer technieken om op een bepaalde manier te managen. De complexiteitswetenschap hanteert daadwerkelijk een zich ontwikkelend theoretisch raamwerk dat fundamentele processen beschrijft en verklaart van complexe systemen, zoals organisaties. Het aantal boeken over dit onderwerp neemt hand over hand toe. Reden om enkele van de meest interessante hier te bespreken.

Harnessing Complexity

Het benutten van complexiteit

Robert Axelrod en Michael Cohen, beiden hoogleraar aan de universiteit van Michigan, schreven het boek Harnessing Complexity (benutten van complexiteit). Axelrod die in 1985 faam maakte met het klassieke boek The Evolution of Cooperation presenteert met Cohen in Harnessing Complexity boek een raamwerk waarmee managers de samenwerking en de besluitvorming in hun organisaties kunnen verbeteren. De auteurs beschrijven hoe onze huidige organisaties vele kenmerken hebben van zogenaamde Complexe Adaptieve Systemen . In deze complexe adaptieve systemen is vaak sprake van vele (soorten) deelnemers die op allerlei wijzen met elkaar interacteren. Binnen complexe adaptieve systemen is het vaak zowel onmogelijk om ontwikkelingen te begrijpen als om ontwikkelingen te voorspellen. De weg naar effectiviteit bestaat er volgens de auteurs uit om de volgende drie processen in hun organisaties te cultiveren:

  1. Variatie :
    een voorwaarde voor een organisatie om zich te kunnen blijven aanpassen is dat er ruimte bestaat…