De Value Based Scorecard

• Prestatiemeting en de Balanced Scorecard
• Value Based Management
• De Value Based Scorecard®
• Toepassingsniveaus
• Last but not least: implementatievereisten

De Balanced Scorecard en Value Based Management zijn twee managementconcepten die de afgelopen jaren veel aandacht hebben gekregen in het bedrijfsleven, de universitaire wereld en de adviessector. Alhoewel over deze besturingsconcepten afzonderlijk uitvoerig is geschreven, is er tot op heden weinig bekend over een integratie van de BSC met VBM. Dit artikel beoogt hiertoe een eerste aanzet te geven door middel van een waarde-georiënteerd prestatiemeet- en stuurinstrument: de Value Based Scorecard (VBS).

Prestatiemeting en de Balanced Scorecard

Managers hebben informatie nodig op basis waarvan ze hun onderneming kunnen besturen. Als onderdeel van deze besturing worden de prestaties of resultaten van de onderneming over voorgaande periodes geëvalueerd.

Prestatie-indicatoren
Het meten van prestaties wordt op basis van prestatie-indicatoren uitgevoerd. Dit zijn meetbare maatstaven waaraan een kwantitatieve score kan worden toegekend. In de Balanced Scorecard worden de prestaties van een onderneming vanuit vier invalshoeken gemeten: Financiën, Afnemers en markten, Interne bedrijfsprocessen en Innovatie (figuur 1).

Figuur 1: De Balanced Scorecard van Kaplan & Norton

Kritieke succesfactoren

Prestatie-indicatoren worden afgeleid van de kritieke succesfactoren van een onderneming. Dit zijn beïnvloedbare factoren (activiteiten of activiteitengebieden) die bepalend zijn voor het succes en de continuïteit van een onderneming.

De identificatie van kritieke succesfactoren vloeit voort uit een strategische analyse, zoals een SWOT-analyse. Daarnaast dient een onderneming zichzelf een aantal eenvoudige doch essentiële vragen te stellen, zoals "waar draait het in deze industrie om?" en "waarmee staat of valt mijn organisatie?". In principe nemen we alleen die kritieke succesfactoren in ogenschouw, die op de één of andere wijze, hoe indirect ook, beïnvloed kunnen worden door het management.

Kritieke succesfactoren kunnen meestal niet direct worden gemeten. Elke KSF dient dan ook te worden vertaald naar één of meerdere meetbare prestatie-indicatoren. Aangezien de prestatie-indicatoren in verschillende BSC-dimensies worden ondergebracht, kan een KSF betrekking hebben op meerdere dimensies (figuur 2).

Figuur 2: Kritieke succesfactoren & prestatie-indicatoren