achtergrond

Op 14 februari 1998 is door Rob Bertels een artikel in M@n@gement gepubliceerd met de titel Werken aan uw persoonlijke effectiviteit, prima!. In dat stuk is de vragenlijst van Kolb besproken en toegelicht om het begrip leren leren handen en voeten te geven. Inderdaad is Kolb degene geweest die een dominante rol heeft gespeeld in het ontwikkelen van dit begrip.
Echter, Kolb is niet de enige geweest die individueel leergedrag heeft getheoretiseerd en geconcretiseerd in een vragenlijst. Ook andere, misschien wel betere, theorieën en vragenlijsten bieden houvast om te bepalen hoe iemand van zijn of haar werkervaring leert. Daarom is het noodzakelijk om bij het werken aan uw persoonlijkheid niet alleen aandacht te schenken aan het model van Kolb, maar ook aan andere inzichten en benaderingen van individueel leren.

In dit artikel zal het concept leergedrag nader worden toegelicht. De vraag rijst of de dominantie van het model van Kolb wel zo gerechtvaardigd is. Er zal blijken dat dit voor het bepalen van leergedrag van managers niet zo is. Kolbs model was gebaseerd op analyses van het leergedrag van studenten -niet van managers! Er zal daarom kritisch moeten worden gekeken naar elementen die bepalend zijn voor leergedrag van managers. De interactie van de manager met zijn of haar werkomgeving speelt hierbij een cruciale rol. Juist deze interactie wordt niet zorgvuldig geïntegreerd in Kolbs model.

elementen van leergedrag

Dat mensen van elkaar verschillen in hun leergedrag is algemeen bekend. De vraag is nu welke soorten we hierbij kunnen onderscheiden. Om die vraag te beantwoorden, moeten we eerste nagaan welke elementen bepalend zijn voor leergedrag.
Sommige onderzoekers zeggen dat verschillen in leergedrag worden veroorzaakt door de omstandigheden waarin individuen zich bevinden. Anderen beweren dat die verschillen een gevolg zijn van verschillen in cognitieve vaardigheden. Ook zijn er mensen die aannemen dat leergedragverschillen een gevolg zijn van persoonlijkheidskenmerken.

het ui-model

Een manier om deze alternatieven in perspectief te plaatsen, is om leergedrag te verdelen in drie lagen van een ui. Het binnenste gedeelte van de ui kan dan worden vergeleken met persoonlijkheid. Dit is het relatief stabiele gedeelte van leergedrag. De…