Vorige maand kwam ik twee bondige en veelzeggende bijdragen over HRM tegen. "Jij-bakken" van Loek Wijchers in PW, vakblad voor personeelsmanagement en "Geef P&Oers nooit macht" van Nicolien Engelsman-Poldervaart in Intermediair. De auteurs laten zien waaraan het in het P&O vak aan schort. Bovendien geven ze een duidelijke handreiking voor oplossingen.

Jij-bakken

Kinderen doen het veel: "Nee, jij!" roepen als je kritiek op ze hebt. Als je Jantje beknort heeft Pietje het gedaan. Of je hebt het zelf gedaan: "Altijd moet je mij hebben!" "Dat komt alleen maar omdat je de pest aan mij hebt". Als ze eenmaal in de puberteit geraken hoop je dat ze je zo nu en dan zullen aanhoren en misschien iets mompelen van "nou ja, zit wel iets in, misschien heb je wel een beetje gelijk". Dan heb je het gevoel dat je als pedagoog bijzonder geslaagd bent.

Zo komt het te verkeren dat veel volwassenen zowaar hun voordeel kunnen doen met kritiek. De kok die zijn Michelin-ster kwijtraakt zal weliswaar hardop vloeken en "Onrecht!" schreeuwen - als het even kan in HP/De Tijd - maar hij gaat wel spoorslags aan het werk om zijn ster terug te verdienen. Tal van bedrijven hebben met veel inspanning een ISO-certificaat verworven en daarmee het recht om eens per jaar door de ISO-controledienst te worden getoetst aan de normen op grond waarvan het certificaat is verleend. Ben je inmiddels verslapt, dan pakken ze je diploma gewoon af. En voor die controle heb je dan nog dik betaald ook. Bij het slachtoffer ontketent zon intrekking een ware scheldkanonnade, maar hij zorgt er wel voor dat hij die binnensmonds houdt. En vervolgens gaat hij er flink tegenaan om de certificering terug te verdienen.

Maar niet alle grote mensen zijn volwassen. En zo kan het gebeuren dat een kritisch rapport van een visitatiecommissie over de P&O opleidingen in Nederland slechts leidt tot hernieuwde beloften en langdurig citeren uit Krips lijst van jij-bakken: het onderzoek deugt niet, de zaak is onvoldoende doorgesproken, de zaak zou nog eens door een commissie moeten worden bestudeerd, enzovoort en zo door. Terwijl je maar in de alledaagse praktijk van het bedrijfsleven hoeft rond te kijken om vast te stellen dat P&Oers zich niet doorlopend profileren met een doorwrochte visie en grensverleggend gedachtegoed. We hebben een lange periode van ernstige krapte op de arbeidsmarkt achter de rug. Is er vanuit het vak een theorie - of een praktijk -…