inleiding

Flexibiliteit is, zoals de achterflap van het gelijknamige boek stelt, verworden tot hype en Toren van Babel. Het boek tracht de wortels en de functionaliteit van het flexibiliteitsdenken bloot te leggen. Eén en ander mondt uit in een heus diagnose-instrument: de zogenaamde flexibiliteitsaudit. Deze audit belooft vragen te beantwoorden als Welke vorm van flexibiliteit past bij deze specifieke organisatie? en Hoe implementeren we deze flexibiliteit?. Het boek zegt beschouwend, instrumenteel en verhelderend te zijn voor iedereen die met het flexibiliteitsvraagstuk worstelt. Worden deze verwachtingen waarmgemaakt?

'van flexibiliteit en dingen die voorbij gaan

Flexibiliteit is gelardeerd met citaten en snedige paragraaf- en hoofdstuktitels. Hoofdstuk vijf heet bijvoorbeeld Bedrijfsnomaden en ander goed volk. Een paragraaf is getiteld Kunt u mij de weg naar Compostella wijzen?. Dit vergt veel van het gevoel voor humor van de lezer. Het gevaar bestaat dat de bedoeling van het boek versluierd raakt door een overmaat aan grappigheid. Ik zal proberen hier in deze boekbespreking doorheen te kijken.

Allereerst biedt Flexibiliteit een opsomming van trends, ontwikkelingen en vormen van flexibiliteit voor iedereen die het overzicht ontbeert. Helaas worden de onderwerpen niet altijd voldoende uitgediept. Zo wordt in hoofdstuk twee bijvoorbeeld een beknopte schets van de menselijke geschiedenis gegeven. De lezer wordt in drie en een halve pagina van de oertijd naar het huidige informatietijdperk gevoerd. De auteurs geven aan dat hun beschrijving summier en globaal is; beoogd wordt slechts het neerzetten van een beeld van een periode. Een duidelijk beeld geeft dat niet.

Dan volgt een opsomming van belangrijke ontwikkelingen vanuit westers perspectief. Het parool lijkt hierbij te zijn geweest om zoveel mogelijk (ongerelateerde) gebeurtenissen te noemen om aan te tonen dat de omgeving aan grote veranderingen onderhevig is. De bedoeling van het in één adem noemen van bedrijfskundig relevante en algemeen maatschappelijke ontwikkelingen blijft enigszins onduidelijk. Hoe verhoudt bijvoorbeeld de opkomst van Aids en veilig vrijen zich tot de vervaging van de grens tussen privé en werk? Heeft de opkomst van telewerken het onderscheid tussen slaap- en werkkamer vervaagd zodat een Aids-epidemie veroorzaakt werd? Als al sprake is van oorzaak…