Regelmatig wordt in de literatuur de trend beschreven van een veranderende financiële functie. Deze trend, die ook op lijkt te gaan voor de controller als specifieke functie, omvat aspecten als het relatief meer tijd besteden aan planning & control (t.o.v. de meer administratieve activiteiten), meer gericht zijn op de toekomst, meer aandacht besteden aan toevoeging van economische waarde en het gebruik van niet-financiële maatstaven.

In dit artikel wordt de aandacht op twee aspecten van deze ontwikkeling gevestigd, namelijk de meer-dan-financiële informatievoorziening, en het waardedenken. Hierbij wordt gesteund op resultaten van een benchmarkstudie waaraan een honderdtal bedrijven in Nederland hebben deelgenomen.

Activiteiten van de financiële functie/controller

In het algemeen 1 wordt ongeveer 80% van de tijd op financieel-administratieve afdelingen besteed aan het boeken van transacties en controle- en risicobeheer. Er blijft dus weinig tijd over voor analyse, ondersteuning bij besluitvorming, of het plannen van de toekomst, terwijl analyse en advies de proof of the pudding van het controllerswerk is. Een veel gehoorde kreet is dan ook dat de financiële functie zich moet ontwikkelen van score keeper naar business partner.

Uit een onlangs voltooid benchmarkonderzoek 2 komt naar voren dat er grote verschillen zijn in de tijdsbesteding van financiële functionarissen. Als een tweedeling wordt aangehouden van ondersteuning bij de besluitvorming 3 (Decision Support) en overige activiteiten 4 (Finance Factory), blijkt dat de tijd die wordt besteed aan Decision Support varieert van één procent tot 51 procent. De populatie is voor dit artikel in twee groepen verdeeld, met de volgende kenmerken. 5

Cluster

FF

DS

Gemiddelde tijdsbesteding aan DS

9%

26%

Aantal bedrijven

78

26

Over de bedrijven die ongeveer 20 procent, of meer, van de tijd besteden aan Decision Support (DS cluster in de tabel) zijn enkele interessante algemene onderzoeksresultaten te noemen. Deze groep ondernemingen heeft een iets hogere graad van automatisering 6 , het opleidingsniveau ligt iets hoger en er wordt meer gebruik gemaakt van toekomstgerichte informatievoorziening (bijvoorbeeld simulatietools). In de volgende paragrafen zal worden…