Afrekenen met emotioneel bevredigende ficties

Veel van de populaire opvattingen over economie zijn onjuist, volgens de Amerikaanse econoom Paul Krugman. Niet alleen leken hebben het vaak bij het verkeerde eind. Onjuiste opvattingen worden versterkt door politici en door auteurs van populaire boeken die ideeën verkondigen -uit eigenbelang, ideologie of onwetendheid- die gedeeld worden door weinig serieuze economen. Krugman heeft zich, na een carrière als wetenschapper en docent, een paar jaar geleden het doel gesteld om af te rekenen met slechte economen, die volgens Krugman emotioneel bevredigende ficties verkondigen, plausibel klinkend maar onjuist.

De borreltafeleconomie

Krugman kreeg in Nederland enige bekendheid toen zijn boek Pop Internationalism in het Nederlands werd vertaald ( De Borreltafeleconomie, 1996, met een voorwoord van Rick van der Ploeg). Dit boek gaat onder andere over de sentimenten die de internationalisering van de handel bij veel mensen te weeg brengen. Internationalisering van de handel leidt momenteel tot angst en agressie ("de lage lonen-landen pikken onze banen in!"). Politici spelen graag in op dit soort sentimenten om in de gunst van de massa te komen. Het gevaar hiervan is dat er verkeerde oplossingen worden gekozen voor problemen (op basis van foutieve redeneringen). Krugman legt in De Borreltafeleconomie uit dat handel tussen landen niet lijkt op concurrentie tussen bedrijven (een veel voorkomende misvatting, ook onder nationale en internationale politieke kopstukken). Bij internationale handel gaat het om ruil, niet om concurrentie (landen concurreren niet met elkaar zoals bedrijven). Internationale handel is niets bijzonders. Het verloopt volgens exact dezelfde principes als nationale handel. Internationalisering van de handel vormt geen bedreiging voor rijke landen maar eerder een kans.

The Accidental Theorist

Dit nieuwe boek van Krugman bevat artikelen die hij schreef tussen herfst 1995 en zomer 1997, onder andere in The New York Times, The Washington Monthly en Foreign Affairs. De artikelen van Krugman gaan meestal over actuele onderwerpen. Krugman analyseert plausibel klinkende denkbeelden over economie en legt uit waarom ze niet deugen. Krugmans positie valt niet te kenschetsen als links of…