De besluitvorming stagneert

Een voorstel van de Bestuurscommissie (1) om het Amstelveen College op te laten gaan in een grote scholengemeenschap strandt in 2008 in de Amstelveense gemeenteraad vanwege protesten van medezeggenschapsraad, ouders en een vakbond. Gemeente, Bestuurscommissie, en beide geledingen van de medezeggenschap, personeel en ouders, blijken na een lang voorbereidingsproces niet op één lijn te zitten. De medezeggenschap voelt zich voor het blok gezet en vreest verlies van identiteit en het openbare karakter na fusie met een grote scholengemeenschap. De bestuurscommissie streeft naar samenwerking met een sterke partner. Voor de gemeente is de verzelfstandiging een logisch sluitstuk, maar alleen verantwoord als er sprake is van voldoende bestuurskracht. Bijkomend probleem is dat de financiële huishouding o.a. als gevolg van de kosten verbonden aan het bezit van twee panden, in 2008 onder druk staat, het leerlingenaantal terugloopt en er ook discussie is over de kwaliteit van het onderwijs.

Het Amstelveen College verzorgt voor ongeveer 1440 leerlingen het openbaar voortgezet onderwijs en bestaat uit afdelingen voor mavo, havo, atheneum en gymnasium. Het Amstelveen College is uit een eerdere fusie ontstaan en op twee locaties gevestigd, waarvan een voor de Mavoafdeling. Het behoort in 2008 tot de laatste nog niet verzelfstandigde scholen voor openbaar voortgezet onderwijs.

De wethouder, net aangetreden, belooft de gemeenteraad met een geheel nieuw, door partijen gedragen voorstel te komen, waarin alle opties zijn afgewogen. Hij besluit hierbij onafhankelijk projectmanagement in te schakelen. (2)

Het proces van verzelfstandiging is vervolgens vormgegeven met gebruikmaking van een duale vorm van project- én procesmanagement. Daardoor is er tijdens het werken aan de verzelfstandiging, ook gebouwd aan betere onderlinge verhoudingen tussen de diverse partners en aan een nieuwe organisatie.

We beschrijven zes processtappen en de gehanteerde principes en presenteren vijf lessen die ook in andere complexe samenwerkingstrajecten toepasbaar zijn.

In zes stappen naar het eindresultaat

De eerste stap is met partijen alle posities te verkennen. Het gehanteerde procesmodel is te beschrijven als het Karrenwiel: de projectleider, als spil van het wiel, overlegt met alle partijen ‘bilateraal’ om te verkennen hoe men met elkaar een nieuwe start kan maken.  Hij inventariseert opties, ontrafelt tegenstellingen en stelt een plan van…