Geachte Premier,

U sprak afgelopen maandag de academische gemeenschap toe. Mooie woorden, over innovatie, inspiratie en motivatie. U noemde terecht TomTom. Een fantastisch bedrijf met meer dan 600 trotse en talentvolle mannen en vrouwen, die niet gaan voor een krappe voldoende.

Is Nederland nu echt zo weinig innovatief? Zeker in vergelijking met China. Het China dat 10 jaar geleden nog onder het juk van de locale ‘Jan Marijnissen’ leed en nu al wereldmarktleider is in hoogwaardige consumentenelektronica, computers en automotive parts. En waarschijnlijk is ook uw TomTom ‘made-in-China’.

Als voorzitter van de jury van de Nederlandse Logistiek Prijs zie ik veel bedrijven. Heineken, Hema en kalfsvlees product Van Drie Groep waren recente winnaars. Prima bedrijven en aanstekelijk innovatief. Leerzaam.

En zo zijn er veel innovatieve bedrijven in Nederland: Daf Trucks, KLM Maintenance & Engineering, Fabory, ASML, Heijmans, Sabic en Philips en Douwe Egberts met hun Senseo-succes. Bedrijven die ook echt iets doen voor de lokale werkgelegenheid. En het management daar gaat zeker niet voor een krappe voldoende. De vraag is hoe je deze bedrijven aan Nederland bindt. Je pakt een bedrijf vandaag in ‘no time’ op met alle productiemiddelen en zet het zo weer ergens anders neer. De wereldwijde concurrentie is enorm en er moet steeds slimmer worden gewerkt.

Concurrentie verschuift van tussen bedrijven onderling naar tussen supply chains. Samenspel bepaalt succes of falen. Niet meer die ene onderneming, dat ene schakeltje in de supply chain.
Bedrijven moeten niet elkaar beconcurreren, maar samen concurreren. De Nederlandse bloementeelt- en tuinbouw sectoren laten zien dat dat kan. We hebben het duurste gas van de wereld, razend duur personeel en de tuinbouw zit op kostbare grond, toch weet die sector door intensieve samenwerking binnen de sector zich staande te houden als wereldspeler.
Steeds slimmer werken vraagt om productinnovatie, maar bovenal ook om procesinnovatie.

Innoveren moet je leren. Ook op universiteiten, waar het in al die droge studieboeken soms ver zoeken is naar de passie voor ondernemerschap.

Succesvol innoveren betekent passie voor het bedenken van winstgevende ‘waardeketens’.
Douwe Egberts en Philips met hun Senseo hebben laten zien dat dat kan. Friesland Food scoort hoog met zijn Breaker. Een beetje yoghurt, zangzaad en jam en dat voor € 1,85 per 200 ml (een literpak yoghurt kost bij Jumbo € 0,61). Dat is pas waarde toevoegen en dat is de kern van slim ondernemen.

Succesvol innoveren betekent ook passie voor informatie- en communicatietechnologie. De ICT-wereld staat op zijn kop met de ontwikkeling van mobiele communicatie, intelligent agent software, GPRS, Internet en RFID. TomTom is natuurlijk een goed voorbeeld. En ook Vanderlande met zijn bagagesystemen met kleine RFID-tags snapt dat. Maar heeft u zelf al een Nintendo Wii, Ipod of een XBox thuis? Dan ervaar je pas echt hoe ICT je leven gaat veranderen.

Succesvol innoveren betekent ook passie voor samenwerken. Samenwerkingsverbanden met toeleveranciers en afnemers en fabrieken die voor de hele wereld produceren zijn aan de orde van de dag. Slim samenspel van leveranciers, fabrikanten, groothandel, flexpartners, detailhandel, kenniscentra, financiële instellingen, overheden en natuurlijk logistiek dienstverleners bepalen succes of falen. De ketens is zo sterk als de zwakste schakel.

Succesvol innoveren vraagt tenslotte om passie voor het echt invoeren van innovaties! De mogelijkheden van de technologie gaan ons denkvermogen te boven. Maar waar gaat het nu echt om? De logistieke keten mag nog zo mooi zijn bedacht, de ICT geavanceerd en de ketenplanning naadloos, maar pakjes in de keten gaan pas bewegen als mensen beslissingen nemen. Het bereiken van ketenvoordelen vereist dat die mensen andere, slimmere beslissingen nemen. Dat vereist passie voor mensen. En dat laatste leren we jonge mensen te weinig…

U hekelt de houding van veel studenten, die zichzelf tevreden stellen met een krappe voldoende. Ik maak me over de passie van onze jeugd minder zorgen. De Nederlandse jeugdcultuur brengt nieuwe helden die een enorme passie bij onze jongeren lijken los te maken. House DJ’s als Fedde Le Grand, Tiësto, Ferry Corsten en Armin van Buuren zijn succesvolle exportproducten en de Sensation feesten van ID&T en Dance Valley van UDC zijn wereldberoemd. Jongeren willen nog steeds het maximale uit hun leven halen en blaken van levenslust. Als we die levenslust kunnen omzetten in energie, ondernemerschap, innovatie en passie, dan is dat schitterend.

Innovatie vraagt om passie voor winst en klanten, voor ICT, voor samenwerking en voor mensen. Een krappe voldoende is dan een ‘show-stopper’. Ondernemerschap is een voorwaarde. Die passie wil ik mijn studenten graag bijbrengen. Goede voorbeelden inspireren. Maar, misschien zijn de helden uit het VOC-tijdperk gewoon niet zo inspirerend als de nieuwe helden uit het XTC-tijdperk.

Deze column werd ingezonden door Walther Ploos van Amstel. Heeft u ook iets wat u bezig houdt? Plaats uw eigen column ›

Gerelateerde items