Philadelphia Zorg: 800 zorglocaties, 10.000 clienten; aan de rand van de afgrond! Redenen: Iedereen was bezig met zijn eigen koninkrijkje betaald uit de AWBZ. Megalomane uitbreidingsdrift van de directie, kloosters, een kasteel, een sleepboot, een luxe hoofdkantoor. En het totaal ontbreken van toezicht en controles.
Zorgconcern Meavita: 20.000 medewerkers, 100.000 clienten; staat op omvallen! Redenen: Het niet realiseren van fusievoordelen en investeren in verkeerde projecten. Onvoldoende toezicht, totaal ‘out of control’ .
Miljonair dankzij via AWBZ betaalde rolstoelen: Directeur Jan B.maakt 6 miljoen euro winst op medische hulpmiddelen. Winst overgemaakt naar het belastingparadijs Singapore. Jan B. wordt met 2 andere bestuurders verdacht van belasting- en vastgoedfraude.

Drie voorbeelden van wanbeheer en schimmige geldstromen rond de thuiszorg en de AWBZ. Volgens de Volkskrant weet niemand waar de 22 miljard euro blijft die jaarlijks aan de AWBZ wordt uitgegeven.

De verhuftering van het bestuur heeft in de zorgsector toegeslagen. De omvang van de graaierij, grootheidswaanzin en wanbeleid is onduidelijk. Staatssecretaris Bussemaker van Volksgezondheid stelt dat ze precies kan aangeven hoeveel geld er gaat naar verpleging en verzorging, gehandicaptenzorg of de ggz. Dat zal best maar daar gaat het niet om. Wat gebeurt er met het geld? Weten we hoe het besteed wordt? Wordt het opgepot, uitgegeven aan onzin projecten? Is iets bekend over de kosten/kwaliteits verhouding van de ingekochte spullen of diensten? Laten we de rekenkamer af en toe los op de AWBZ miljarden? Dan is het angstig stil.
Geen wonder dat bedrijven en instellingen in deze sector overgaan tot ongeremde zakkenvullerij!? “Geen Wonder”? Er bestaat toch nog iets als fatsoen? Tja ….. De gelegenheid maakt kennelijk de dief. Wanbestuur krijgt te veel kans en de verhuftering slaat toe.
Maar de toezichthouders dan? “Ach, wie had verwacht dat het zó verkeerd zou lopen? We kunnen het niet helpen want we werden niet goed geinformeerd door de directies.”

Lang geleden maakte ik zelf deel uit van een raad van toezicht. Twee jaar lang goede resultaten en copieuze diners met leuke geschenken voor de partners! Mijn echtgenote kwam al met de vraag: “Liggen er niet nog een paar van dit soort functies in het verschiet?” Het derde jaar, totaal onverwachts, dreigde een faillissement. De twee financiële experts in de RvT – slimme kerels – keken beteuterd om zich heen. Ze begrepen er niets van …..
Mijn conclusie: “Geen lid worden van een RvT of een RvC tenzij je bereid bent je grondig in de situatie te verdiepen door middel van directe contacten met de echelons onder de directie tot en met de werkvloer”. Is dit een uniek en onbekend inzicht? Welnee, iedere toezichthouder of commissaris weet al jaren hoe de vork in de steel zit. Maar handelt men ernaar. Niet dus!

Wat nu? Elders beschrijf ik hoe moeilijk het is om het spel om poen en prestige in te dammen. Eigenlijk is het een zegen als wanbestuur, hebzucht en grootheidswaanzin ontmaskerd worden.
We waren een paar jaar terug ondersteboven van de bouwfraude. We zijn er uiteindelijk redelijk goed achter gekomen wat hier speelde. Zover zijn we nog lang niet in de sector van Zorg en AWBZ. Hoe worden de tientallen miljarden besteed die jaar in jaar uit door de belastingbetalers zijn opgebracht? We moeten toe naar transparantie en deugdelijke vormen van bestuur en toezicht. Als het ministerie niet snel met geloofwaardige maatregelen komt is een parlementair onderzoek op zijn plaats.
De bankiers krijgen de wind van voren maar de zorgverziekers hebben het nog over ‘betreurenswaardige incidenten’, terwijl honderden miljoenen het raam uit vliegen.

Actieve parlementaire bemoeienis met ‘Zorg & AWBZ’ lijkt mij veel belangrijker dan een onderzoek over Irak waar men in Den Haag nu al zo lang over debatteert. Irak is verleden tijd en er is niets meer aan te doen. Een efficiente AWBZ en doelmatige zorginstellingen zijn veel belangrijker voor onze toekomst. Waarom beginnen we niet meteen met een paar zaken die alleen maar heilzaam kunnen uitwerken? Laat de zorgondernemers extra controleren door de belastingdienst. Zet de toezichthouders aan het werk! Elimineer de administratieve rompslomp en versimpel de tijdvretende registraties waar de zorgwerkers gek van worden. Geef de kleinschalige thuiszorg weer alle kans.

Politiek Den Haag heeft het hiermee moeilijk want veel bestuurders en toezichthouders in deze sector zijn nauw verbonden met politieke partijen. Heeft men al te veel boter op het hoofd? Blijft het bij kamervragen over ‘betreurenswaardige incidenten’? Wordt de boel toegedekt met nobele woorden over de meest kwetsbare mensen in onze samenleving die we met rust moeten laten? We zullen zien.

Deze column werd ingezonden door Willem Mastenbroek. Heeft u ook iets wat u bezig houdt? Plaats uw eigen column ›