“Competentiemanagement is sturen op het verkrijgen van competenties die de organisatie nodig heeft om haar doelen, strategie, visie en missie te realiseren. Competentiemanagement maakt het mogelijk om een hogere kwaliteit van functioneren van uw medewerkers te bereiken en zo de organisatiedoelen beter te kunnen realiseren.”

In de sciencefictionfilm The Matrix is de mensheid gevangen in een computersimulatie van de werkelijkheid. Een verzetsbeweging probeert aan deze de schijnwereld te ontsnappen. Competentiemanagement streeft exact het tegenovergestelde na.

We leven in een echte wereld (voor zover ik weet…), maar creëren een schijnwereld waarin mensen worden gereduceerd tot een paar kille competenties. Waar komt toch de drang vandaan om onze prachtige soort te versimpelen tot eendimensionale productiefactoren?

Miljoenen jaren waart de mens rond over de aarde. En wat zijn we goed bezig geweest! Piramides zijn gebouwd, symfonieën gecomponeerd en we kunnen zelfs vliegen. Dat allemaal zonder competentiemanagement! De klassieke beschavingen van de Grieken, Romeinen, Azteken en Chinezen hebben ons van alles nagelaten. Behalve competenties. Zelfs aan de renaissance – een periode van zeldzame productiviteit en creativiteit – is geen competentieprofiel te pas gekomen. We kunnen dus zonder.

Van competentiemanagement gaat een nivellerende werking uit. Overheidsorganisaties worden tegenwoordig gedomineerd door soepel communicerende bestuurskundigen en ander gammaspul (mijzelf incluis). We scoren allemaal lekker op ‘denken’, ‘voelen’ en ‘kracht’. Afstemmen en ‘verbinden’ (brrr…) kunnen we als de beste. Maar waar zijn de onaangepaste bèta’s gebleven? De oorspronkelijke geesten die onorthodoxe oplossingen kunnen bedenken voor ingewikkelde problemen?

Gelukkig blijft competentiemanagement voorlopig beperkt tot een schijnwereld. De impact is – ondanks een hoop papierwerk – nihil. Bij sollicitatie- en beoordelingsgesprekken blijven competenties beperkt tot formaliteit. Uiteindelijk worden medewerkers positief beoordeeld of aangenomen omdat een manager een goede indruk van hen heeft. Dit is uitkomst van een complex proces in de hersenen, waar competenties geen rol in spelen.

Misschien zit ik er naast. Misschien constateren historici over duizend jaar een scherpe stijging in de ontwikkeling van de mens aan het einde van de 20ste eeuw. Verklaring van deze nieuwe renaissance: de invoering van competentiemanagement!

Deze column werd ingezonden door Dirk van de Wiel. Heeft u ook iets wat u bezig houdt? Plaats uw eigen column ›

Gerelateerde items