Waarom kan kennismanagement niet aarden?

Om een antwoord te geven op deze vraag, moet ik even een beroep doen op de natuur. In mijn beleving vergelijk ik het aarden aspect met de natuur van een mens. Als je niet kan aarden komt dat doordat je voeten niet warm genoeg zijn. Nu denk je,” maar wat heeft dat in vredesnaam te maken met het managen van kennis”. Goede vraag en er is daar natuurlijk geen solide antwoord op te geven. Het gangbare in mijn beleving is dat er wel wordt geopperd dat kennismanagement geen handen en voeten heeft. Daar zit voor mij een soort antwoord in dat ik voor plausibel acht.

Een mens kan niet aarden, omdat hij koude voeten heeft laat staan als hij geen voeten heeft. Deze metaforische vergelijking geldt ook voor kennismanagement.

Kennisdelen betekent in markttermen denken

Natuurlijk heb je mensen die uit liefde en of altruïsme voor hun vak graag kennis delen. Dat dit type mensen schaars zijn moge duidelijk zijn. Als je naar de psychologie kijkt van de mens is deze van nature egoïstisch en lui. Daarnaast rijst er altijd de interne vraag: Whats in it for me? Het is dus aan te bevelen als een bedrijf graag ziet dat haar medewerkers kennis met elkaar delen om in markttermen te denken. Net als elke markt heeft ook de kennismarkt kenniskopers, kennisverkopers en een prijzensysteem. De hamvraag is: hoe werkt een dergelijk kennismarkt en betalingssysteem? Naast het type altruïsme, heb je ook mensen die hun kennis delen met de bedoeling dat deze je later kan terug betalen. Het ruilmiddel is geen geld maar kennis voor kennis.

Kennismanagement met handen en voeten

In de inleiding heb ik vermeld dat kennismanagement niet kan aarden omdat het geen handen en voeten heeft. “Aarden” betekent volgens van Dale: zich ergens wel bevinden; in aard overeenkomen met. In deze context bedoel ik met aarden een fundament waarop gebouwd kan worden om kennismanagement structureel vorm te geven. Met de handen en voeten in je achterhoofd kun je kennismanagement zien als een verankering in het beleid. Het beleid is het hart van een organisatie die ervoor zorgt dat het bloed (informatie en kennis) blijft stromen. Een ander voorbeeld van aarden kan vanuit spiritueel opzicht verklaard worden. Je hebt contact met de aarde de (organisatie) je maakt daar deel van uit. Je kunt daarom putten uit de energie (kennis) van de organisatie- leden. Volgens mij mislukken veel kennismanagement projecten, omdat de hoge piefen (de directie inclusief het management) de route hoe en waar kennis in geborgd wordt bepalen. In plaats van te kijken naar een methode die aansluit op de behoefte van de medewerkers.

Zoveel middelen en zo weinig communicatie

Net als een mens heb je groei en verandering nodig om te kunnen aarden. In organisaties ontbreekt het tegenwoordig niet aan communicatiemiddelen. Integendeel er is eerder een overvloed zoals; intranet, websites, telefoon, mail, personeelsbladen, nieuwsbrieven wandelgangen pauzes en meetings. Vul mij gerust aan als ik iets over het hoofd heb gezien. Zonder effectieve en eenduidige communicatiestrategie kun je onmogelijk de houding van mensen veranderen. De neuzen hoeven niet altijd dezelfde richting op te wijzen. Bij verandering op het niveau van kennismanagement kunnen duidelijke communicatiedoelstellingen richting geven.

Waar een wil is om te delen is niet altijd een weg

Om succesvol kennisoverdracht te realiseren is meer nodig dan een technische benadering. Informatietechnologie speelt een beperkte rol bij het managen van kennis. Gebrek aan commitment en beloningssystemen zijn volgens mij de oorzaak van slechtlopende kennisprojecten. Uit onderzoek dat ik heb uitgevoerd blijkt ‘tijd’ de grootste factor te zijn die kennisdeling belemmerd. Enerzijds verbaast het mij dat de top het nut van kennismanagement inziet en veel uitgeeft aan ict- systemen van knowledgewarhouses tot portals. Anderzijds wordt er geen tijd en geld geïnvesteerd om kennisoverdracht te stimuleren. De visie van Paul Iske vind ik erg toepasselijk hiervoor. De chief knowledge officer van Abn Amro zei ooit:’ Old organisation plus new technology equals expensive old organisation’ .

Conclusie
Kennismanagement is in eerste plaats een menselijk proces. Communicatie, duidelijk doelstellingen en beleid zijn volgens mij voorwaarden om kennismanagement handen en voeten te geven. Om kennismanagement te laten aarden is een klimaat van vertrouwen en tijd nodig. Het is aan te bevelen dat organisaties in markttermen moeten denken als ze op kennis willen sturen. Net als goederen en diensten hangt er aan kennis van derden een prijs. Inzicht in de drijfveren en kennis van mensen kan ervoor zorgen dat je met de juiste betaling toegang krijgt tot cruciale kennis.

Mevr: Sabah Oustou

Deze column werd ingezonden door Sabah Oustou. Heeft u ook iets wat u bezig houdt? Plaats uw eigen column ›

Gerelateerde items