Ik heb dit weekend artikelen gelezen over ‘roofridders’van Menno Tamminga en Arjen Witteloostuijn in de bijlage ‘Opinie’ van NRC. Geinspireerd ook door een artikel in de Financial Times over onze moeizame relatie met Engelsen verviel ik onwillekeurig in diep gepeins…..

Menno Tamminga ken ik in het verleden nog van de tijd dat ik columnist was voor Economie van NRC. Begin jaren negentig als een uiterst begaafd journalist een man met een uitzonderlijk potentieel, zoals het behoort, scherp als een scheermes en onafhankelijk, in de beste traditie van de vroegere NRC. Ergens moet het mis zijn gegaan met de krant, want NRC en het katern Economie zijn in niets meer leidend.

In zijn artikel ‘Kom in verzet tegen roofridders’ poneert Tamminga o.a. de stelling ‘dat de invloed van ondernemingsraden op het beleid van directies en behartiging van personeelsbelangen is geent op stabiele verhoudingen, niet op dynamiek of wanorde – zo U wilt – die nu zo kenmerkend zijn (…) in het internationale bedrijfsleven.’ De stabiliteit van Tamminga heeft in het verleden mijns inziens vaak geleid tot slecht presterende concerns met vele raden van commissarissen die alles deden behalve goed toezicht houden. Voorbeelden genoeg, er is in feite nauwelijks een Nederlands concern dat gemeten naar internationale standaarden bovenmatig heeft gepresteerd. We hebben juist meer dynamiek nodig anders komen wij niet meer mee in de globalisatie en verliezen wij onze welvaart! De apotheose van Tamminga komt als hij een ander warhoofd van de Rijnlandse stroming aanhaalt nl professor Weggeman, die kapitalisme zonder aandeelhouders bepleit. Dat wijst hij gelukkig af, want wat zou er dan nog van kapitalisme overblijven , maar hij wil ‘een adequate tegenmacht’ waarbij hij suggereert dat de vakbonden dat moeten doen, die zich nu volgens hem o.a. bezig houden ‘met besturen van de pensioenwereld als financiers van de vergrijzing.’

Arjen van Witteloostuijn heeft in zijn artikel ‘de naam van het virus is aandeelhouderswaarde’ het werk van Tamminga proberen af te maken. Hij begint met de stelling dat ‘sinds ons bestel eind jaren tachtig ingrijpend veranderde, de belangen van topmanagers parallel lopen met die van aandeelhouders.’ Mijns inziens is dat sinds Tabaksblatt, dus pas sinds enkele jaren het geval en dan nog maar zeer met mate. Toen kregen aandeelhouders voor het eerst eindelijk wat te zeggen, nadat we hen daarvoor decennia lang systematisch hadden verwaarloosd. Witteloostuijn heeft het over de neo kapitalistische revolutie die door Thatcher en Reagan is gelanceerd, alsof er geen antieke vakbonden in Engeland waren die daartoe noodzaakten. Hij gaat dan zelfs terug tot Adam Smith, U weet wel van de industriele revolutie die in 1750 begon, waarbij hij wijst op de gevaren om winstmaximalisatie na te streven. Ik zal U verdere citaten besparen, behalve ‘zijn teleurstelling dat – als hij een paar keer per jaar een ondernemingsraad ondersteunt bij majeure koerswijzigingen (oa sanering) – altijd blijkt dat het management is vervreemd van de werkvloer (..)’ Als uitsmijter vraagt hij zich nog af of de geprivatiseerde NS, Essent en Nuon nu beter werken dan vroeger (toen zij nog in veilige overheidshanden waren/ RvT.)

De NRC auteurs waarschuwen tegen de gevaren van de roofridders en niet helemaal ten onrechte, ook ik heb gewaarschuwd dat ze bv bij ABNAmro tever dreigen te gaan. Als TCI een brief stuurt met de wens dat het bedrijf moet opsplitsen, is het effect zodanig dat door speculatieve koerstijging eigenlijk sprake is van geensceneerde voorkennis. Dat moet in de toekomst niet meer mogelijk zijn dus betere regulering is zeker noodzakelijk. Maar ze verliezen zich ook in het hardnekkige Rijnlandse virus dat de overheid moet ingrijpen dan gaat het beter of de angst dat zoals Witteloostuijn zegt ‘groot lelijk maakt’ of dat we weer door naakt kapitalisme worden overmeesterd.

Er zal wel wat moeten worden gereguleerd want het kapitalisme van private equity en zeker hedge fondsen is nieuw, maar laten we niet doorschieten met dit provinciale gezeur. Ook zullen wij beter en consequenter moeten privatiseren, want de halfslachtige wijze waarop we daar nu mee omgaan is niet goed voor niemand. Dat is geen pleidooi tegen overheidstoezicht en regulering, maar wel op afstand. Nog nooit heeft een overheid kunnen bewijzen dat het echt goed is beleidsuitvoering. Als we echter iets willen op het gebied van regulering is de EU de plaats en dan zal het met mate gaan.

Deze column werd ingezonden door Grimbert Rost van Tonningen. Heeft u ook iets wat u bezig houdt? Plaats uw eigen column ›

Gerelateerde items