Nederland is bij uitstek een land dat om logistiek draait. Toch is er te weinig animo voor logistieke studies en wordt het werk ondergewaardeerd.

Vorige week is ‘Nederland is logistiek’ gepresenteerd. Het is een driejarige plan om logistiek bij overheden en studenten onder de aandacht te brengen. De door de minister gedoopte ‘Ode aan de logistiek’ is een gevolg van het ‘Dieselakkoord’ dat beroepsorganisaties met EVO, TLN, KNV, VERN en de ministeries van Economische Zaken en Verkeer en Waterstaat hebben bereikt. Door logistiek actief te positioneren als de kunst van het slim organiseren, wil de Stichting ‘Nederland is Logistiek’ meer oog en waardering creëren voor de betekenis van logistiek in onze samenleving. Prima actie! Maar, het uitgangspunt moet toch zijn dat het werk in logistiek ook echt gewoon leuk is!!

Bij logistiek denkt iedereen eerst aan stinkende vrachtwagens in de binnenstad, mensen die in magazijnen, zonder enig daglicht, werken en grote containerschepen die met producten uit China in de Rotterdamse haven aankomen. En, we vinden logistiek de normaalste zaak van de wereld. Thuis, wanneer Morres Wonen een wandmeubel aflevert en opbouwt. Bij AH To Go, waar juist die wokmaaltijd die zo lekker is in het schap ligt. Of wanneer de auto bij de Volkswagen-dealer een beurt krijgt. Maar iedereen kent ook de lege schappen bij Albert Heijn in de afgelopen maanden, de onmogelijkheid om je KLM FrequentFlyer punten in te wisselen en heeft wel eens een hele dag moeten wachten op een verwarmingsmonteur of kent de ellende met het installeren van Internetbellen bij KPN Telecom. Ook dat is logistiek. En die logistiek is mensenwerk. Werk van 600.000 mensen in Nederland. Pakjes gaan pas bewegen als die mensen in de logistieke keten beslissingen nemen over bestellingen, de magazijnplanning, de prioriteiten in het transport of wanneer ze mij een levertijd beloven.. en met dat mensenwerk in logistiek gaat het niet goed.

Logistiek vraagt meer en beter talent, terwijl het aanbod opdroogt. Het verloop is groot, er zijn veel vacatures, uitzendkrachten zijn schaars, de salarissen groeien sneller dan de dieselprijzen en het werk krijgen we niet meer gedaan. Human Resource Management (HRM) in logistiek kent zware concurrentie op de arbeidsmarkt, waarbij die arbeidsmarkt inmiddels vooral in Oost-Europa wordt gevonden. Een grote logistieke dienstverlener heeft uitgerekend dat de kosten van verloop, werving en inwerken van nieuwe medewerkers inmiddels 75% van de totale arbeidskosten bedragen. Een medewerker kost dus in feite 175% van de personele lasten! In logistiek zijn 40% tot 60% van de kosten personele kosten… HRM in logistiek is bepalend voor de concurrentiekracht. Van een uitdaging is al lang geen sprake meer. Er is een groot probleem!

Maar laten we eerlijk zijn en niet de arbeidsmarkt van al die problemen de schuld geven. Werken in logistiek is niet ‘sexy’. Door automatisering en mechanisering ‘ver-domd’ het uitvoerend werk letterlijk; nadenken is niet meer nodig (en mag niet meer). Distributiecentra liggen onder enorme tijdsdruk als laatste schakel in de logistieke keten. Het werkaanbod kent pieken en dalen en van werknemers wordt grote flexibiliteit geëist. Veel werk is vuil, zwaar of koud. En door uitbesteding van distributie, transport en helpdesks en de opzet van grootschalige, anonieme ‘shared services’ is de emotionele betrokkenheid van klanten en medewerkers en medewerkers onderling weg.

Nu we met de rug tegen de muur staan worden de gebreken in het logistieke HRM-beleid meer dan ooit zichtbaar. Dat HRM-beleid moet van ‘selecteren’ naar ‘adoreren’ en het management van ‘delegeren’ naar ‘inspireren’. De rol die alle managementlagen, van het top management tot de teamleiders op de werkvloer, daarbij spelen maakt dit tot een verantwoordelijkheid die je niet enkel neer kan leggen bij de afdeling HRM of Personeelszaken. Dat is een gezamenlijk verantwoordelijkheid. Daar mag de logistiek manager dus niet voor weg kruipen…

Walther Ploos van Amstel

Deze column werd ingezonden door Walther Ploos van Amstel. Heeft u ook iets wat u bezig houdt? Plaats uw eigen column ›

Gerelateerde items