De afgelopen weken krijg ik steeds meer informatie over George Bush, de aftredende president van Amerika. Ik ben politiek niet actief, zelfs niet echt geïnteresseerd. Het feit dat ik me hiermee bezig houd, heeft een andere betekenis. In de documentaire Fahrenheit 9/11 geeft Michael Moore een extreem beeld van de wijze waarop Bush acteert. Moore zet Bush neer als de grootste boef van de wereld, die vriend en vijand gebruikt om zijn eigen plannen en gewin te realiseren. In de mondiale kredietcrisis die om een oplossing vraagt en zelfs vraagt om een ander systeem herken ik de handelwijze van Bush in de tijden van 9/11. Hij is een meester in het inboezemen van angst bij het volk. Hij maakt ze bang en belooft daarna de oplossingen. Zo krijgt hij alle macht voor zijn eigen persoonlijke doeleinden. ‘Als het volk bang is, denken ze zelf niet meer na en luisteren ze wel naar mij’, moet hij hebben geleerd in zijn geschiedenislessen. Daarmee verliest de individu zijn authentieke kwaliteiten en onderricht zich door de opgewekte angst aan de reddende leider.

De mens is gevoelig voor angst. Angst zorgt er voor dat ik de adem inhoud en zo de energie in mijn lijf vasthoud. Dat raakt mijn lichamelijk gestel dat wilt overleven. Als ik me zorgen maak over mijn geld op de bank door de kredietcrisis, houd ik mijn adem in. De benauwdheid die ik ervaar kan ervoor zorgen dat ik niets meer durf en verstijft afwacht wat er gaat gebeuren. Ik kan ook in paniek raken en al het geld van de bank halen om de oude sok weer op te zoeken. Bezittingen scheppen altijd afhankelijkheid, als ik niet bereid ben deze te verliezen. Echter, waar gaat het hier over? Het gaat toch niet over mijn overlevingskansen? Het gaat slechts om geld, dat we belangrijk maken door de systemen waarin we leven. Als ik een agressieve kanker in mijn lijf krijg, heb ik reden om existentiële angst te hebben. Als ik een gewelddadig mens tegenover me heb, die een mes voor mijn keel houdt, heb ik alle reden existentiële angst te ervaren. En toch lijken we diezelfde angst ook te ervaren als er een dreiging is van falen of van verlies in het systeem, waarin we leven. Daar maakt Bush gebruik van.

Als ik terug ga naar de basis van mijn eigen bestaan, is het voor mij van belang dat ik kan ademen, dat ik kan beschikken over eten als ik honger heb, over vocht als ik dorst heb en een plek heb om te slapen. Als ik dat voor elkaar heb kan mijn lichaam vooruit, kan ik leven. Daarna ontstaat de behoefte aan verbinding met de mensen om mij heen. Ik heb de ander nodig om mij te bevestigen in mijn bestaan. Als ik niemand tegenkom in mijn leven, blijf ik alleen lichaam, blijf ik een organisme dat blijft leven op haar basisbehoeften. Ik zoek meer, ik zoek naar bestaansrecht en heb daar mijn medemens voor nodig. Ik wil me sociaal bewegen en betekenis hebben. En als het even kan waardering en erkenning krijgen voor mijn bijdrage. Als ik geen waardering of erkenning krijg, ontstaat er angst dat ik niet goed genoeg ben. Als ik me sociaal niet kan bewegen of wordt geïsoleerd groeit de angst aan eenzaamheid. Als ik niemand om mij heen heb, bij niemand hoor, ervaar ik de angst dat ik niet besta. En als laatste voel ik de angst in mijn lijf als ik niet aan eten of drinken kan komen of gebrek aan adem heb.

In mijn boek ‘Zorg dat je wordt wie je bent’ laat ik zien hoe de mens haar authentieke kwaliteiten kwijtraakt door het fenomeen ‘angst’. In dit boek kan ik mijn eigen weg vinden naar mijn authenticiteit, naar mijn volheid aan kwaliteiten, naar mijn keuzevrijheid in handelen. Als ik zelf kan kiezen door mijn gevarieerde spectrum aan antwoorden op situaties hoef ik niet bang te worden door de gewelddadige, polariserende woorden en bedreigingen van een Amerikaanse president. Dan hoef ik niet bang te worden door een kredietcrisis die een gevolg is van systemen die rijke mensen hebben bedacht. Het enige waar het over gaat is, dat ik luister naar mijn eigen behoeften en daar invulling aan probeer te geven. Dat ik kan zorgen voor mijn lichaam, voor mijn bestaansrecht, mijn sociaal contact en mijn bijdrage aan de gemeenschap in plaats van me afhankelijk te maken van een systeem en bezittingen, dat niets meer met mensen heeft te maken. Ik ga voor mijn behoeften en niet voor aangeprate angsten.

  

Ton de Baaij is werkzaam bij De Baaij Authentikos en Capgemini als mensprocesbegeleider

Deze column werd ingezonden door Ton de Baaij. Heeft u ook iets wat u bezig houdt? Plaats uw eigen column ›

Gerelateerde items