Terug naar de VOC mentaliteit!
durf doorzettingsvermogen en creativiteit tonen
Enige tijd geleden was ik op een groot HR symposium waar ik deelnam aan een workshop over diversiteit. Daar maakte ik de opmerking dat de Nederlandse Manager het lef, creativiteit en doorzettingsvermogen zou moeten tonen dat de nederlandse zeevaarders ten tijde van het VOC vertoonden. Het bevaren van de grote zeeen, avontuur en vreemde landen ontdekken.
Dat geldt heden ten dage net zo goed voor het aannemen van andere groepen dan de doorsnee nederlander; man, blank, plus minus 25 a 35 jaar. Erg saai overigens! Er werd instemmend op mijn opmerking geknikt. Enige weken later maakte onze premier Balkenende dezelfde opmerking (ik vermoed nog altijd dat er een hoge ambtenaar van hem bij deze workshop zat en dacht: “He dat is een goeie!”) Helaas viel zijn opmerking niet goed bij onze afro surinaamse broeders vanuit het slavernij verleden. (ik ben zelf half surinaams half nederlands, bicultureel dus…) Zij vergisten zich echter met het WIC die inderdaad slaven vervoerden. Toch blijf ik bij mijn opmerking en had Balkenende gelijk.
We zitten nu in een andere tijd met een andere context. Als part time adviseur diversiteitsbeleid bij een grote organisatie zie ik de angst voor het onbekende ook om mij heen. Niet erg, want onbekend maakt onbemind. Dus organiseer ik Meet & Greet Events, workshops en dergelijke. Uit allerlei onderzoeken is gebleken dat divers samengestelde teams creatiever zijn, meer kennis inbrengen en uiteindelijk voor het bedrijf winst opleveren. Dus nederlandse manager, terug naar de VOC mentaliteit! Laat je ballen zien, niet bang zijn voor vrouwen, homo”s, allochtonen, gehandicapten en ouderen. Gewoon aannemen die hap, durf, doorzettingsvermogen en creativiteit tonen. Het levert winst op, dus diversiteit is goed voor de nederlandse economie.
Deze column werd ingezonden door Anand Swami Persaud. Heeft u ook iets wat u bezig houdt? Plaats uw eigen column ›
De bewering dat het niet de VOC was, maar de WIC, die in slaven handelde berust op een misvatting, helaas … Van de VOC mentaliteit maakte zeer zeker ook de handel in opium èn slaven deel uit. Dat valt niet weg te poetsen van het blazoen van de VOC. Ook al speelde de VOC geen rol van betekenis in de transatlantische slavenhandel, ook in de Oost was slavernij bepaald geen onbekend verschijnsel. Slavernij is helaas een van de negatieve uitingen van universeel menselijk gedrag: overwonnen volkeren werden tot slaven gemaakt.
Wat de handel in opium en slaven ons laat zien, is dat de Nederlanders opportunistisch genoeg waren om hier geld aan te willen verdienen. Dat gepaard aan lef en pioniersgeest heeft groei teweeg gebracht. Welk oordeel we daarover achteraf ook kunnen hebben.
Is de oproep om meer VOC mentaliteit te tonen bedoeld als een oproep tot meer opportunisme, lef en avonturiersgeest? In die zin zie ik wel een relatie met diversiteit: als we ons richten op een gezamenlijk doel, ongeacht onze herkomst en oorsprong, zijn al die conflicten niet meer dan futiliteiten en een uiting van vrees voor het onbekende. Maar ook dan weet ik, als ik de boeken erop na sla: raciaal onderscheid werd ook in die periode gemaakt. Alleen: handel was de voornaamste drijfveer aan de basis van het ontstaan van conflicten en harmonie.
Tsja, het blijft dus een kwestie van open staan voor de ander en het onbekende. En voor de vrees die daarmee gepaard kan gaan. Voor leermomenten uit verleden en heden. En voor de dualiteit in alles wat wij ondernemen. Daarom denk ik dat het gebruik van geïdealiseerde heldenbeelden zoals een mythisch VOC verleden ons daarin niet zal gaan helpen, zolang we de karikatuur die het is niet begrijpen.
Kennispartner
Ronald van Domburg
Jacco van Uden
Jesse Zuurmond
Arend Ardon
Marjo Korrel
Willem Mastenbroek
Hans van der Loo