Boekdrukkers terug naar schoolbanken

Walther,
Ga eens kijken in een drukkerij. Mijn gokje is dat je niet weet hoe drukinkt ruikt. Ik was ook in “de boekwinkel”, net als jij. Wat mij opviel was een torenhoge stapel van de Dikke van Dale: bijna tot het plafond opgestapeld driedelig-grauwgrijs. En dat voor een (mijns inziens) krankzinnig bedrag voor een applicatie die alleen BINNEN MS Word werkt en niet “elders” op mijn PC.

Volgende dag (iets vergeten, toeval): bijna uitverkocht !!!!! Ook stapels van het flankerende “groene boekje” vervluchtigen in Pincodes waar je bij staat. Zijn we in verschillend boekwinkels geweest? Kan, maar de grote boekuitbaters van onze poldervlakte” hebben één inkoop, dus daar kan het verschil niet in zitten. Wat zie jij nou anders dan ik? De Dikkevandam is de deur uitgevlogen . . .” zeg je. Hè, hè, da’s nogal wiedes voor een typisch “Kerst-ik-weet-zo-gauw-niets-anders-alles-heeft-ie-al-mag-best-wat-kosten-maar-niet-te-gek-product”. Dat kan een blinde zien. Hoe kom je er nou bij dat er “even ”een herdruk” zou moeten plaatsgrijpen. Iedereen die ook maar iets weet van de drukkerijsector weet dat “even herdrukken” een opstarttijd heeft. En een risico. Ennuh . . . hoe groot is de markt???????? Kijk, daar gaat het nou om. Het heeft helemaal niets te maken met logistiek. Het heeft te maken met productietijd (1) en vooral met kloten (2) entrepreneurschip.

En dan wat je erbij haalt: printing on demand, IPod. Ben jij bereid een matige drukkwaliteit te accepteren voor een naslagwerk dat jaren meemoet? Nee dus. Dat moet boekdrukkwaliteit hebben, liefst in hoogglans diepdruk.

De “jongens en de meisjes van de uitgeverij” zoals jij ze noemt weten héél erg goed hoe dit WEL zou kunnen. Natuurlijk maakt een verschil van 1 euro drukkosten wat uit. Natuurlijk denken de logistieke collega’s in termen van voorraden, kostprijs per boek en benutting van de machines: daar zitten ze voor. Het probleem zit em bij de inschatting up-front.

Jij zegt: “Wedden dat er om het luttele prijsverschil van 1 euro drukkosten besloten is het boek ver weg in China of Oost-Europa te drukken . . “. Ook dat maakt niets uit in dit geval: ook in Verweggistan kunnen ze grote series drukken en als je op tijd genoeg besteld kom je echt de Kerstdagen door.

Kijk even naar de situatie in de drukkerij wereld (en niet alleen in Nederland): pakwek 3 x zoveel capaciteit als marktvraag. De sector wordt gegeseld door digitalisering: elektronisch toegankelijkheid, copy, paste alles willen we en . . . krijgen het ook. Daarom zullen boeken steeds maar duurder worden en als bomen op de lijst van uitstervende rassen komen worden eerst Huis-aan-huisbladen verboden (ben ik voorstander van) en daarna ook boeken. Ben ik óók een voorstander van, maar tot die tijd zal het trieste vak van uitgever worden gedomineerd door uitsluitend één enkele parameter: kritische massa. Ik voorzie ook een fusie tussen uitgeverijen en “de Slegte” (je weet wel, waar al die GOEDE boeken uiteindelijk terecht komen). Madonna niet: die gaat naar het Kruitvat.

Groet,
Jos Steynebrugh
Marketing Consulent

Dank voor je uitgebreide commentaar. Hou ook van bomen en geniet ook van de geur van inkt in drukkerijen. Denk zeker dat de inschatting up-front een issue was, maar blijf als ervaringsdeskundige me toch altijd weer vebazen over de tradities in deze sector.
Wat ik je niet wil onthouden is onderstaande artikel dat in Parool stond:
Dedikkevandam niet aan te slepen

JOS BLOEMKOLK

AMSTERDAM – De kookbijbel van Johannes van Dam, Dedikkevandam, is een bestseller die nauwelijks in de winkel heeft gelegen. Er zijn al 26.500 exemplaren van verkocht. De derde druk verschijnt 3 februari.

Het succes heeft iedereen verbaasd, inclusief uitgeverij Nijgh & Van Ditmar en de boekhandel. Van de eerste druk van 6500 stuks werden in eerste instantie slechts 2500 exemplaren door de boekhandel ingekocht, het normale aantal voor een boek van Van Dam, dat uiteindelijk meestal een verkoop haalt van 7500 exemplaren.

Maar nu was alles anders. Uitgever Vic van de Reijt: ”Die eerste druk was in drie dagen weg. Het boek heeft van 17 tot 20 november in de winkel gelegen. Johannes was op het NOS-Journaal, dat hem volgde op zijn strooptocht naar voedsel in Amsterdam. Daar kun je als uitgever alleen maar van dromen. Boekhandel Athenaeum had een signeersessie, maar ze hadden maar vijftig exemplaren, terwijl er een rij stond tot bij de Kinderboekwinkel om de hoek. ‘Een zeldzame bestseller,’ schreef Martin Bril.”

Nijgh & Van Ditmar liet zo snel mogelijk een tweede druk maken, van twintigduizend exemplaren. Zo’n oplage is volgens Van de Reijt onder bijna alle omstandigheden een waagstuk voor een boek van die omvang, ingewikkeldheid (schutbladen, leeslint, illustraties) en prijs (€39,90). Maar in dit geval niet.

De normale levertijd voor zo’n druk is twee maanden, vanwege die ingewikkeldheid, waar dan nog bijkomt dat papier nodig is dat speciaal moet worden aangemaakt en dat een levertijd heeft van drie tot vier weken.

De Duitse drukker, in Leipzig, slaagde erin de tweede druk vlak voor Kerstmis af te krijgen. Van de Reijt: ”De lading kwam in twee delen naar Nederland. De eerste haalde het Centraal Boekhuis nog, de tweede niet. Toen zijn we ons eigen boekhuis geworden. We hebben de boeken zelf opgeslagen in een ruimte van een medewerker in Zuidoost en ze op de dag voor Kerstmis in konvooi door Nederland bij de boekhandels afgeleverd. Daar zijn ze onder de toonbank verkocht aan mensen die ze hadden besteld.”

De derde druk is bij toeval gesteld op achttienduizend exemplaren. Van de Reijt had het aantal van achtduizend opgegeven, het hoofd verkoop van Nijgh tienduizend. Die aantallen zijn per ongeluk bij elkaar opgeteld. Maar toen die fout was ontdekt, liet de uitgever het maar zo. Er waren al weer tienduizend boeken ‘in nota’ (besteld). Dat kwam wel goed.

Van de Reijt: ”Er is een soort wildheid ontstaan rond dit boek, een magie. ‘Heb jij Dedikkevandam gezien? Heb jij hem al? Kun je hem ergens vinden?’ Het is een hype zoals ik die nog niet heb meegemaakt bij een boek van deze aard. Het was natuurlijk vervelend nee te moeten verkopen rond de feestdagen, maar ik denk dat de schaarsheid de verkoop uiteindelijk alleen maar stimuleert. Het is een ongelooflijk lekkere manier van uitgeven: drukken op bestelling. Zouden we vaker moeten doen.”

Johannes van Dam is volgens Van de Reijt ‘gelukkig zijn mopperige zelf gebleven’. ”Maar we hebben hierover geen probleem gehad. Als je het kunt uitleggen, is het goed. Hij snapt het, want hij weet ook veel van drukken.”