Wat is een goed leven? Dat is de vraag die Mihaly Csikszentmihalyi zich stelt in zijn boek ‘Finding Flow’. Nou, denkt u misschien, heeft een goed leven niet gewoon met gelukkig zijn te maken? Natuurlijk, maar dat is niet het hele antwoord. Want hoe worden en blijven wij dan gelukkig? Niet door de hele dat TV te kijken, te eten of te ontspannen. In kleine doseringen zijn deze activiteiten prettig en goed en verbeteren ze de kwaliteit van ons leven maar de effecten zijn niet additief. Anders gezegd: er wordt snel een punt van afnemende meeropbrengsten bereikt. Nog meer TV kijken en koekjes eten maakt je dan niet steeds gelukkiger. Ook word je niet gelukkig van niets doen. Het wetenschappelijk onderzoek van Csikszentmihalyi en zijn medewerkers laat zien dat zowel intrinsieke motivatie (iets willen doen) en extrinsieke motivatie (iets moeten doen) te prefereren vallen boven het gebrek aan enig doel om je aandacht op te richten.

Csikszentmihalyi stelt dat een leven gevuld met flow-activiteiten meer de moeite van het leven waard is dan een leven dat wordt besteed aan passief vermaak. Hij zegt dat het er in het leven om gaat om gelukkig te zijn terwijl je dingen doet die je doelen en vaardigheden oprekken en die je helpen om te groeien en je potentieel te realiseren. Maar wat is dan precies ‘flow’? Is het niet gewoon één van die nieuwe vage New Age concepten? In het geheel niet! Het is een helder omschreven en uitgebreid onderzocht begrip. De ervaring van flow is het gevoel van inspanningsloze actie dat we ervare op momenten die wij zien als de beste van ons leven. Om flow momenten te kunnen ervaren heb je duidelijk doelen of eisen nodig, directe en relevante feedback en een balans tussen je vaardigheden en de eisen die aan je gesteld worden.

In dergelijke omstandigheden wordt je aandacht geordend en kun je deze volledig in de betreffende taak investeren. Omdat er een volledig beroep op je mentale energie wordt gedaan, word je volledig gericht op je taak, je zelf-bewustzijn verdwijnt grotendeels, net als je gevoel voor tijd, maar toch voel je je sterk en competent. Wanneer je in een flow toestand bent, dan voel je je niet zozeer gelukkig, omdat je niet gericht bent op je innerlijke toestand. Maar als je achteraf terugkijkt op wat je gepresteerd hebt voel je je wel gelukkig en voldaan. Het hebben van flow ervaringen leidt tot groei en leren. Door flow zoveel mogelijk een onderdeel te maken van je dagelijkse ervaringen kun je volgens Csikszentmihalyi de kwaliteit van je leven verbeteren.

Csikszentmihalyi beschrijft hoe je flow kunt vinden in een aantal belangrijke domeinen van je leven. Een domein is werk. Vaak besteden we nogal kortzichtig veel energie aan het zoeken naar de gemakkelijkste weg en naar ‘sluiproutes’ naar van succes. We proberen met zo min mogelijk inspanningen resultaat te bereiken. Maar als we nou eens deze zelfde hoeveelheid energie zouden besteden aan het proberen om meer te bereiken dan zouden we waarschijnlijk meer plezier hebben in ons werk maar ook succesvoller zijn. Om je werk te verbeteren kun je proberen om niet alleen rekening te houden met je eigen takenpakket maar ook met de hele context van je functie. Door dit te doen kun je beter zicht krijgen op de bijdrage die je aan het geheel levert en kun je beter de waarde van je rol begrijpen. Dit stelt je in staat om meer energie in je werk te investeren en om er meer betekenis aan te ontlenen. Verder kun je proberen om een situatie te creëren die je duidelijk doelen verschaft, en heldere feedback, een gevoel van beheersing, weinig afleidingen en uitdagingen die passen bij jouw capaciteiten.

Ook in je privéleven en relaties is het mogelijk om flow te benutten. Csikszentmihalyi zegt dat het vooral belangrijk is om aandacht te geven aan het bouwen van harmonie tussen de doelen van de verschillende personen in die relaties en om manieren te vinden om balans tot stand te brengen tussen de betekenis van de beloningen die je krijgt uit je werk en je relaties.

Coert Visser, www.m-cc.nl

Deze column werd ingezonden door Coert Visser. Heeft u ook iets wat u bezig houdt? Plaats uw eigen column ›

Gerelateerde items